Bəqərə surəsi — Ayə 111

Kəlmələrin mənaları:

• Hudən: yəhudi deməkdir. “Hud” sözü “Haid”in cəmidir, yəni yəhudi olan şəxs.
• Amaniyy: boş arzular, əsassız xülyalar deməkdir.
• Bürhan: dəlil, sübut, tutarlı höccət mənasındadır.
• Hatu: gətirin, ortaya qoyun deməkdir; əslində “atu”dur, “ha” hərfi nida üçün əlavə edilmişdir.

Təfsir:

Yəhudi və nəsranilərin hər biri öz təriqətini haqlı bilərək iddia edirdi ki, Cənnətə yalnız onlar daxil olacaqlar. Yəhudilər dedilər: “Cənnətə yalnız yəhudi olanlar girəcək”, nəsranilər isə dedilər: “Cənnətə yalnız nəsrani olanlar daxil olacaq”. Bu, onların heç bir dəlilə əsaslanmayan boş arzuları və xülyalarıdır. Onlar Allahın mərhəmətini öz istəklərinə görə bölüşdürmək istəyirdilər, halbuki Cənnətə girmək iman və saleh əməllərlə olar, nəsil və ya təriqət iddiası ilə deyil.

Allah-təala Peyğəmbərimizə (sallallahu aleyhi və səlləm) buyurur ki, onlara desin: “Əgər doğru danışırsınızsa, iddianızı sübut edən bir dəlil gətirin!” Bu, onların iddialarının nə qədər əsassız olduğunu üzə çıxaran qəti bir sualdır. Çünki onların heç bir kitabda və ya səmavi vəhydə bu iddianı təsdiqləyən bir dəlil yoxdur.

Bu ayə bizə öyrədir ki, din məsələlərində təqlid və ya qövmçülük iddiaları deyil, yalnız Allahın kitabı və Peyğəmbərin sünnəsi əsas götürülməlidir. İslam bizə təmiz bir iman və gözəl əməllərlə Allahın rəhmətinə nail olmağı göstərir. Cənnət yalnız Allahın istədiyi və razı olduğu şəkildə yaşayanlara veriləcəkdir. Gəlin bu dərsdən ibrət alaq və dinimizi düzgün mənbələrdən öyrənək, boş arzulara deyil, elmə və əmələ önəm verək. Allah hamımızı haqq yolda sabit qərar etsin.