Аль-Бакара сүрөсү — Аят 124

1. Аяттагы түшүндүрүүгө муктаж сөздөр:

• ابْتَلَى — сынады, текшерди.
• بِكَلِمَاتٍ — буйруктар, өкүмдөр, диний милдеттер менен.
• فَأَتَمَّهُنَّ — аларды толук аткарды, кемчиликсиз орундады.
• إِمَامًا — башчы, үлгү-өнөк, ээрчип жүрүүчү жетекчи.
• ذُرِّيَّتِي — менин урпактарым, балдарым.
• عَهْدِي — менин убадам, келишимим (бул жерде пайгамбарлык жана дин башчылыгы).
• الظَّالِمِينَ — залымдар, күнөөкөрлөр, адилетсиздер.

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Аллах Таала пайгамбарыбызга (ага Аллахтын тынчтыгы жана саламы болсун) Ибрахимдин (ага Аллахтын тынчтыгы болсун) окуясын эскерүүнү буйруйт. Аллах Ибрахимди ар кандай диний милдеттер жана өкүмдөр менен сынады. Ибрахим бул сыноолордун баарын эң мыкты деңгээлде, толук жана кемчиликсиз аткарды. Анын бул чын ыкластуулугу жана толук баш ийүүчүлүгү үчүн Аллах ага: «Мен сени адамдарга үлгү-өнөк жана дин башчысы кылам, алар сенин жолуңду ээрчишет», — деди. Ибрахим буга ыраазы болуп, Раббисинен дагы суранып: «Оо, Раббим, менин урпактарымдан да ушундай үлгү-өнөк боло тургандарды чыгар», — деди. Аллах ага жооп берип: «Менин убадам — пайгамбарлык жана дин башчылыгы — сенин урпактарыңдан болгон залымдарга жетпейт. Ким залым болсо, ал бул убадага татыктуу болбойт», — деди.

1. Аяттан алынуучу пайдалар жана исламга болгон кызыгууну арттыруучу ойлор:

• Бул аят Аллахтын пенделерин сыноо аркылуу алардын чыдамкайлыгын жана чын ыкластуулугун текшерерин көрсөтөт. Ибрахим (ага Аллахтын тынчтыгы болсун) сыноолорго сабыр кылып, аларды толук аткаргандыктан, Аллах аны адамзатка үлгү кылды.
• Ар бир мусулман Аллахтын буйруктарын жана өкүмдөрүн толук аткарууга умтулушу керек. Бул аят бизге чыдамкайлык, баш ийүүчүлүк жана Аллахка болгон ишенимдүүлүк эң жогорку даражага жеткирерин үйрөтөт.
• Ибрахимдин (ага Аллахтын тынчтыгы болсун) дубасы ата-бабалардын урпактары үчүн жакшылык каалашынын үлгүсү. Бул бизге үй-бүлөбүз жана балдарыбыз үчүн дайыма жакшылык тилеп, алардын дин жолунда болушун суроого үндөйт.
• Аллахтын адилеттиги: залымдарга жана күнөөкөрлөргө дин башчылыгы жана пайгамбарлык берилбейт. Бул аят аркылуу Аллах адилеттүү экенин жана ар бир адам өз аракетине жараша сыйланарын түшүнөбүз.
• Бул окуя бизди Ибрахим (ага Аллахтын тынчтыгы болсун) сыяктуу чын ыкластуу, сабырдуу жана Аллахтын буйруктарын так аткарган инсан болууга чакырат. Ошондо Аллах бизди да жакшылыкка жетектейт жана коомго үлгү кылат.

Бул аят ислам дининин негизги баалуулуктарын — чыдамкайлык, баш ийүүчүлүк, адилеттик жана урпактар үчүн жакшылык тилөөнү — чагылдырат. Ар бир мусулман бул сапаттарды өзүндө өстүрүүгө аракет кылышы керек.