સૂરા અલ-બકરા — આયત 124

શબ્દોની સમજૂતી:

• ابْتَلَىٰ: કસોટી કરી, પરીક્ષા લીધી.
• بِكَلِمَاتٍ: કેટલાક આદેશો અને શરીઅતના નિયમો દ્વારા.
• فَأَتَمَّهُنَّ: તેણે તે બધાને પૂરેપૂરા અદા કર્યા.
• إِمَامًا: આગેવાન, નેતા, જેનું અનુસરણ કરવામાં આવે.
• ذُرِّيَّتِي: મારી સંતાન, મારી ઔલાદ.
• عَهْدِي: મારું વચન, મારો કરાર (અહીં નબુવ્વત અને ઇમામતનો કરાર).
• الظَّالِمِينَ: જુલમ કરનારાઓ, અત્યાચારીઓ.

આયતની તફસીર:

યાદ કરો, જ્યારે અલ્લાહ તઆલાએ હઝરત ઇબ્રાહીમ (અલૈહિસ્સલામ)ની કસોટી લીધી — તેમને કેટલાક આદેશો અને શરીઅતના નિયમો આપ્યા — તો તેમણે તે બધાને પૂરેપૂરી રીતે અદા કર્યા અને કોઈ કસર છોડી નહીં. ત્યારે અલ્લાહ તઆલાએ ફરમાવ્યું: "હું તમને લોકો માટે આગેવાન (ઇમામ) બનાવું છું, જેનું અનુસરણ લોકો તેમના કર્મો અને આચરણમાં કરશે." હઝરત ઇબ્રાહીમ (અલૈહિસ્સલામ)એ અરજ કરી: "યા રબ! મારી સંતાનમાંથી પણ ઇમામ બનાવો." તો અલ્લાહ તઆલાએ જવાબ આપ્યો: "મારો આ કરાર — દીનની ઇમામત — જુલમ કરનારાઓને નહીં મળે." એટલે કે, જે તમારી સંતાનમાંથી ઝાલિમ (અત્યાચારી) હશે, તેને આ ઇમામત અને નબુવ્વતનો કરાર પ્રાપ્ત નહીં થાય.

આયતમાંથી શીખવા મળતા ફાયદા:

1. અલ્લાહ તઆલા તેના પ્રિય બંદાઓની કસોટી લે છે, જેથી તેમની સાચી ભક્તિ અને ધીરજ પ્રગટ થાય. જે વ્યક્તિ કસોટીમાં સફળ થાય છે, તેને અલ્લાહ ઊંચા દરજ્જા આપે છે.
2. હઝરત ઇબ્રાહીમ (અલૈહિસ્સલામ)ની મહાનતા એ છે કે તેમણે અલ્લાહના દરેક આદેશને પૂરેપૂરો અદા કર્યો, તેથી તેમને લોકોના આગેવાન બનાવવામાં આવ્યા. આ આપણને શીખવે છે કે અલ્લાહના આદેશોનું પાલન કરવાથી ઇઝ્ઝત અને ઊંચાઈ મળે છે.
3. ઇમામત (નેતૃત્વ) અને દીનની આગેવાની અલ્લાહનો ખાસ કરાર છે, જે ફક્ત નેક અને પરહેઝગાર લોકોને મળે છે. ઝુલ્મ અને અત્યાચાર કરનારાઓ આ શરફથી મહરૂમ રહે છે.
4. આ આયત દર્શાવે છે કે દીનમાં નેતૃત્વ માટે ફક્ત વંશ કે કુટુંબ જ કાફી નથી, પરંતુ અલ્લાહની નજીક નેકી અને પરહેઝગારી જરૂરી છે. જે ઝાલિમ હોય, તે ભલે નબીના ઘરમાંથી હોય, તેને આ ઇમામત નહીં મળે.
5. આ આયત આપણને ઉત્તેજિત કરે છે કે આપણે અલ્લાહના આદેશો પ્રત્યે વફાદાર રહીએ, જેથી આપણને પણ અલ્લાહ તરફથી ઇઝ્ઝત અને બરકત મળે. અલ્લાહ તેના નેક બંદાઓને કદી નિરાશ નહીં કરે.