Sure Bakara — Ayet 124

Kelime Anlamları:

• İbtelâ: İmtihan etti, denedi.
• Kelimât: Kelimeler, emir ve yasaklar, şeriat hükümleri.
• Etemmehünne: Onları eksiksiz yerine getirdi, tam olarak ifa etti.
• İmam: Kendisine uyulan önder, rehber.
• Zürriyyet: Soy, nesil, çocuklar.
• Ahd: Söz, antlaşma; burada Allah'ın peygamberlik ve imamet vaadi.
• Zalim: Haddi aşan, haksızlık eden, kâfir veya günahkâr.

Tefsir:

Bu âyet-i kerîmede Yüce Rabbimiz, Peygamber Efendimiz'e (s.a.v.) hitaben, Hz. İbrahim'in (a.s.) büyük imtihanını hatırlatmaktadır. Allah Teâlâ, Hz. İbrahim'i bir takım ağır sorumluluklarla, emir ve yasaklarla imtihan etti. O da bu imtihanları büyük bir sadakat ve teslimiyetle, hiçbirini eksik bırakmadan, tam bir mükemmellikle yerine getirdi. İşte bu sadakatin ve teslimiyetin bir ödülü olarak Allah ona şöyle buyurdu: "Ben seni insanlara önder (imam) yapacağım." Yani senin sözlerin, fiillerin ve ahlakın, kıyamete kadar insanlar için bir rehber ve örnek olacaktır.

Bu büyük müjde karşısında Hz. İbrahim, yalnızca kendisiyle yetinmeyip, Rabbine şöyle niyazda bulundu: "Ya Rabbi! Benim soyumdan da imamlar, önderler ihsan et!" O, bu duasıyla ümmetinin geleceğini de düşünüyor, neslinin de bu hayırlı makama erişmesini istiyordu. Yüce Allah bu isteğe şöyle cevap verdi: "Benim ahdime (imamet ve peygamberlik vaadime) zalimler nail olamaz." Yani bu makam, ancak adaletle hükmeden, Allah'ın emirlerine uyan, isyan ve zulümden sakınan kimselere verilir. Zalimler, yani kendilerine ve başkalarına haksızlık edenler, Allah'ın bu özel lütfundan mahrum kalacaklardır.

Bu âyet bize çok önemli bir ders vermektedir: Allah katında makam, mevki ve manevi liderlik; ancak takva, adalet ve samimiyetle elde edilir. Soy, sop veya makam sahibi olmak, kişiyi Allah'ın rızasına ulaştırmaz. Asıl olan, imtihanlarda gösterilen sadakat ve ihlastır. Hz. İbrahim gibi, her imtihanda Rabbimizin rızasını gözeterek, O'na tam teslimiyet gösterdiğimizde, Allah da bize dünyada ve ahirette yardım eder, bizi hayırlı önderlerden kılar. Unutmayalım ki, Allah'ın rahmeti ve lütfu, adaletle hükmeden, zulümden kaçınan kullarına ulaşır. Bizler de bu bilinçle yaşayalım, her işimizde adaleti ve takvayı esas alalım ki, Allah'ın ahdine nail olabilelim.