Аль-Бакара сүресі — Аят 124

1. Сөздердің мағынасы:

• ابْتَلَى — сынады, imtihan etti.
• بِكَلِمَاتٍ — сөздермен, яғни Аллаһтың бұйрықтары мен тыйымдарымен (шариғат үкімдерімен).
• فَأَتَمَّهُنَّ — оларды толық орындады, кемшіліксіз атқарды.
• إِمَامًا — имам, яғни үлгі-өнеге алатын жетекші.
• ذُرِّيَّتِي — менің ұрпағым, балаларым.
• عَهْدِي — менің уәдем, келісімім (яғни имамдық, пайғамбарлық).
• الظَّالِمِينَ — залымдар, әділетсіздік жасаушылар.

1. Аяттың тәпсірі:

Аллаһ Тағала Пайғамбарымызға (с.а.с.) Ибраһим (а.с.) туралы еске салады. Бір кезде Аллаһ Ибраһимді әртүрлі үкімдермен, бұйрықтармен және тыйымдармен сынады. Ибраһим (а.с.) сол сынақтардың барлығын мүлтіксіз орындап, толық атқарып шықты. Сонда Аллаһ оған: «Мен сені адамдарға имам, яғни үлгі-өнеге алатын жетекші етемін», — деді. Ибраһим (а.с.) Аллаһтан: «Уа, Раббым, менің ұрпағымнан да имамдар жасай гөр», — деп сұрады. Аллаһ Тағала оған жауап беріп: «Менің уәдем — имамдық — залымдарға жетпейді», — деді. Яғни ұрпағыңның ішінде әділетсіздік жасағандар, күнәһар болғандар имамдық дәрежеге ие болмайды. Бұл аят Ибраһим (а.с.) пайғамбардың Аллаһтың барлық сынақтарына төзіп, толық мойынсұнғанын, сондай-ақ имамдық пен жетекшіліктің тек тақуалық пен әділеттілік арқылы ғана қол жеткізілетін жоғары дәреже екенін көрсетеді.

1. Аяттан алынатын пайдалы қорытындылар:

• Аллаһтың сынақтарына сабыр етіп, бұйрықтарын толық орындаған адамға Аллаһ жоғары дәрежелер береді.
• Ислам дінінде жетекшілік пен имамдық — бұл үлкен жауапкершілік және ол тек әділетті, тақуа адамдарға ғана беріледі.
• Зұлымдық пен әділетсіздік адамды Аллаһтың уәдесінен, яғни жақсылық пен жоғары дәрежелерден айырады.
• Ибраһим (а.с.) сияқты ұрпағымыздың да иманды, тақуа болуы үшін дұға ету — игі амал.
• Бұл аят бізді әділеттілікке, тақуалыққа және Аллаһтың бұйрықтарын мүлтіксіз орындауға шақырады.