بقرہ سۈرىسى — ئايەت 149

1) لۇغەت ئىزاھاتى:

• حَيْثُ: مەكان، جاى، قەيەر دېگەن مەنىدە.
• خَرَجْتَ: چىقتىڭ، سەپەرگە چىقتىڭ.
• فَوَلِّ: بۇرۇل، يۆنىلىش قىل.
• وَجْهَكَ: يۈزۈڭنى، يۈزىڭىزنى.
• شَطْرَ: تەرەپ، يۆنىلىش، قاراپ.
• الْمَسْجِدِ الْحَرَامِ: ھەرەم مەسچىتى، يەنى كەبە ئەتىراپىدىكى مۇھتەرەم مەسچىت (مەككە شەھىرىدىكى).
• لَلْحَقُّ: ئەلۋەتتە ھەق، شەكسىز ھەقىقەت.
• بِغَافِلٍ: غاپىل ئەمەس، بىخەۋەر ئەمەس.

2) ئايەتنىڭ تەپسىرى:

ئى پەيغەمبەر! سەن قەيەردىن سەپەرگە چىقساڭ ۋە قەيەردە بولساڭ، ناماز ئوقۇماقچى بولغان ۋاقتىڭدا يۈزۈڭنى ھەرەم مەسچىتى تەرەپكە قارىتىڭ. سەن ۋە سەننىڭ ئەگەشكۈچىلىرىڭمۇ شۇنداق قىلىڭلار. شەكسىزكى، ھەرەم مەسچىتى تەرەپكە يۈزلىنىش پەرۋەردىگارىڭ تەرىپىدىن كەلگەن مۇقەررەر ھەقىقەتتۇر. ئاللاھ تائالا سىلەرنىڭ قىلىۋاتقان ئەمەللىرىڭلاردىن ھەرگىز غاپىل ئەمەس، بەلكى ھەممىسىنى كۆرۈپ تۇرغۇچىدۇر ۋە ھەر بىر ئەمەلىڭلارغا قاراپ جازا-مۇكاپات بېرىدۇ.

3) ئايەتتىن ئېلىنىدىغان پايدىلار ۋە ھېكمەتلەر:

• بۇ ئايەت نامازدا قىبلە تەرەپكە يۈزلىنىشنىڭ مۇھىملىقىنى ۋە ئۇنىڭ ئاللاھ تەرىپىدىن بۇيرۇلغان ھەقىقەت ئىكەنلىكىنى ئوتتۇرىغا قويىدۇ. مۇسۇلمان قەيەردە بولسىمۇ، ناماز ئوقۇغاندا كەبە تەرەپكە يۈزلىنىشى كېرەك.
• ئايەت ئاللاھنىڭ بەندىلىرىنىڭ ئەمەللىرىدىن ھەرگىز غاپىل ئەمەسلىكىنى، ھەممە ئەمەلنى كۆرۈپ تۇرىدىغانلىقىنى ۋە ئۇنىڭغا قاراپ ھېساب ئالىدىغانلىقىنى ئەسكەرتىدۇ. بۇ مۇسۇلماننى ھەر ۋاقىت ياخشى ئەمەل قىلىشقا ۋە يامان ئىشلاردىن ساقلىنىشقا تەرغىب قىلىدۇ.
• ئايەت ئىسلام دىنىنىڭ ئەمەلىي ئىبادەتلەرنىڭ ھەممە جاي-جايغا ماسلىشىشچانلىقىنى كۆرسىتىدۇ. مۇسۇلمان قەيەردە بولۇشىدىن قەتئىينەزەر، ئىبادەتلىرىنى ئادا قىلالايدۇ.
• ئاللاھنىڭ بۇيرۇقلىرىغا ئىتائەت قىلىش ۋە ئۇنىڭ رەسۇلىغا ئەگىشىش ئىماننىڭ كاماللىقىنىڭ بىر بەلگىسىدۇر. بۇ ئايەت مۇسۇلمانلارنى ئاللاھ ۋە ئۇنىڭ رەسۇلىنىڭ كۆرسەتمىلىرىگە قاتتىق ئەمەل قىلىشقا تەرغىب قىلىدۇ.
• ئايەت ئاللاھنىڭ ھەقىقەتنى ئاشكارىلاپ بېرىدىغانلىقىنى ۋە ئۇنىڭ بۇيرۇقلىرىنىڭ ھەممىسى ھەقىقەت ئىكەنلىكىنى ئوتتۇرىغا قويىدۇ. بۇ مۇسۇلماننىڭ ئاللاھقا بولغان ئىشەنچىسىنى ۋە ئىمانىنى كۈچەيتىدۇ.