સૂરા અલ-બકરા — આયત 247

શબ્દોની સમજૂતી:

• بَعَثَ — નિયુક્ત કર્યો, મોકલ્યો
• طَالُوتَ — તાલૂત (એક વ્યક્તિનું નામ, જે બની ઇસરાઈલના રાજા બન્યા)
• أَنَّىٰ — કેવી રીતે? કઈ રીતે?
• أَحَقُّ — વધુ હકદાર, વધુ લાયક
• سَعَةً مِّنَ الْمَالِ — ધન-સંપત્તિની વિપુલતા
• اصْطَفَاهُ — તેને પસંદ કર્યો, ચૂંટ્યો
• بَسْطَةً — વિશાળતા, વિપુલતા, ક્ષમતા
• وَاسِعٌ — વિશાળ, અપાર કૃપાવાળો
• عَلِيمٌ — સર્વજ્ઞ, બધું જાણનારો

આયતનો તફસીર (અર્થ અને સમજૂતી):

અલ્લાહ તઆલા આ આયતમાં બની ઇસરાઈલના એક મહત્વપૂર્ણ પ્રસંગનું વર્ણન કરે છે. જ્યારે બની ઇસરાઈલે તેમના નબી પાસે રાજા નિયુક્ત કરવાની માંગ કરી, ત્યારે તેમના નબીએ તેમને કહ્યું કે અલ્લાહે તાલૂતને તમારા રાજા તરીકે નિયુક્ત કર્યા છે, જેથી તે તમારી આગેવાની કરે અને તમે દુશ્મનો સામે જિહાદ કરી શકો.

આ સાંભળીને બની ઇસરાઈલના મોટા અને પ્રતિષ્ઠિત લોકોએ આશ્ચર્ય અને વિરોધ સાથે પૂછ્યું: "તાલૂતને અમારા પર રાજા કેવી રીતે બનાવી શકાય? તે તો રાજા બનવાને લાયક જ નથી! તે રાજાઓના કુટુંબમાંથી નથી, નબીના ઘરાણામાંથી પણ નથી, અને તેને પુષ્કળ ધન-સંપત્તિ પણ આપવામાં આવી નથી જેનાથી તે રાજ્ય ચલાવી શકે. અમે તો તેના કરતાં રાજ્યના વધુ હકદાર છીએ."

ત્યારે તેમના નબીએ જવાબ આપ્યો: "અલ્લાહે તેને તમારા પર પસંદ કરીને ચૂંટ્યો છે, અને તેને જ્ઞાનમાં તથા શરીરમાં વિશાળતા અને શક્તિ આપી છે — એટલે કે તે યુદ્ધની વ્યૂહરચના અને જ્ઞાનમાં પણ શ્રેષ્ઠ છે અને શારીરિક બળમાં પણ મજબૂત છે. અલ્લાહ પોતાનું રાજ્ય જેને ઈચ્છે તેને આપે છે. અલ્લાહની કૃપા અને આપવાની શક્તિ અપાર છે, અને તે દરેક વસ્તુને જાણનારો છે — તે જાણે છે કે કોણ ખરેખર રાજ્યનો હકદાર છે."

આ પ્રસંગમાં એ શીખ મળે છે કે અલ્લાહ જેને ઈચ્છે તેને ઈઝ્ઝત અને સત્તા આપે છે, અને તેની પસંદગી તેની અનંત જ્ઞાન અને હિકમત પર આધારિત હોય છે. લોકોની નજરમાં જે ઓછું મહત્વનું લાગે, અલ્લાહ તેને ઊંચું બનાવી શકે છે.

આ આયતમાંથી મળતી ફાયદા અને શીખ:

1. અલ્લાહની પસંદગી સર્વોચ્ચ છે — લોકો ધન, કુળ કે પદના આધારે લાયકાત માપે છે, પણ અલ્લાહ જ્ઞાન, ક્ષમતા અને હિકમતના આધારે પસંદ કરે છે. જે અલ્લાહ પસંદ કરે, તેને સ્વીકારવું જોઈએ.
2. સાચી લાયકાત જ્ઞાન અને શક્તિ છે — ફક્ત ધનવાન હોવું કે ઊંચા કુળમાં જન્મવું એ રાજ્ય કે નેતૃત્વની