Аль-Бакара сүрөсү — Аят 3

1. Аяттагы түшүндүрүүгө муктаж сөздөр:

• يُؤْمِنُونَ — ишенишет, ырасташат. Ыйман деген эмне? Ыйман — жүрөк менен ишенүү, тил менен айтуу жана дене мүчөлөрү менен амал кылуу.
• بِالْغَيْبِ — кайып нерселерге, башкача айтканда, көзгө көрүнбөгөн, сезим органдары менен түшүнүлбөгөн, Аллах Таала же Анын пайгамбары кабар берген нерселерге (мисалы, периштелер, кыямат күнү, бейиш, тозок ж.б.).
• وَيُقِيمُونَ الصَّلَاةَ — намазды толук окушат, тактап айтканда, анын шарттарын, парыздарын, убакыттарын сактап, туура аткарышат.
• وَمِمَّا رَزَقْنَاهُمْ — Биз (Аллах) аларга берген ырыскыдан.
• يُنفِقُونَ — сарп кылышат, башкача айтканда, Аллах ыраазылыгы үчүн мал-мүлкүнөн чыгарышат.

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Бул аятта Аллах Таала такыба адамдардын сыпаттарын улантып, алардын ким экенин ачыктап жатат. Алар — кайып дүйнөгө, башкача айтканда, көзгө көрүнбөгөн, акыл менен гана жетүү мүмкүн болбогон, Аллахтын вахий аркылуу пайгамбарларына кабар берген нерселерге чын жүрөктөн ишенишкен адамдар. Мисалы, периштелерге, кыямат күнүнө, бейиш менен тозокко, тагдырга жана башка ушул сыяктуу кайып нерселерге ишенишет. Ыйман дегенибиз — жүрөк менен ырастоо, тил менен айтуу жана дене мүчөлөрү менен амал кылуудан турган чоң түшүнүк.

Андан кийин алар намазды толук, туура жана убактысында окушат. Намаз — бул Аллах менен пенденин ортосундагы байланыш, аны Аллах Таала белгилеген шарттарга, парыздарга, важиптерге жана сүннөттөргө ылайык аткарышат.

Ошондой эле алар Аллах берген ырыскыдан, башкача айтканда, мал-мүлкүнөн, акча-казынасынан Аллах ыраазылыгы үчүн сарп кылышат. Бул сарп кылуу парыз болгон зекетти да, парыз эмес болгон ыктыярдуу садаканы да камтыйт. Алар муну Аллахтын сыйлыгын үмүт кылып, жакшылыкка жетүү ниетинде кылышат.

Ошентип, бул аятта такыба адамдардын үч негизги сыпаты айтылды: кайыпка ыйман келтирүү, намазды толук аткаруу жана Аллах берген ырыскыдан сарп кылуу.

1. Аяттан алынуучу пайдалар жана Исламга болгон кызыгууну арттыруучу ойлор:

• Бул аят ыймандын негизин түшүндүрөт: ыйман — бул жөн гана тил менен айтуу эмес, жүрөк менен ишенүү жана амал менен далилдөө. Бул аркылуу адам өзүнүн ички дүйнөсүн тазалап, Аллахка болгон байланышын бекемдейт.
• Кайыпка ыйман келтирүү — бул акылдуулуктун жана чын ыкластуулуктун белгиси. Анткени көзгө көрүнбөгөн нерселерге ишенүү үчүн жүрөктө бекем ишеним керек. Бул адамды рухий жактан өстүрөт.
• Намазды толук аткаруу — бул Аллах менен байланыштын эң жакшы жолу. Намаз адамды жамандыктан тыят, жүрөгүн тынчтандырат жана жашоосуна тартип алып келет.
• Аллах берген ырыскыдан сарп кылуу — бул жомарттыктын, боорукердиктин жана коомго болгон жоопкерчиликтин белгиси. Бул адамды бактылуу кылат, анткени берүү — алуудан да жакшы.
• Бул аят бизди Исламдын сулуулугуна чакырат: ыйман, намаз жана садака — бул үч нерсе адамды бактылуу жана тынч жашоого жеткирет. Ислам — бул жөн гана диний жөрөлгө эмес, бул жашоонун бардык тараптарын камтыган толук система.