Bəqərə surəsi — Ayə 30

Kəlmələrin mənaları:

• Xəlifə: Bir-birinin ardınca gələn, yer üzünü abad edən və Allahın hökmünü icra edən insan nəsli.
• Yəsfikü: Tökər, axıdar (qan tökmək mənasında).
• Nüsəbbih: Allahı hər cür nöqsandan uzaq tutaraq Onun şəninə layiq olan tərifləri deyirik.
• Nüqəddəs: Allahı hər cür çatışmazlıqdan təmizləyir, Onun ucalığını və kamalını etiraf edirik.

Təfsir:

Ey Peyğəmbər! Yada sal o anı ki, Rəbbin mələklərə buyurdu: "Mən yer üzündə bir xəlifə yaradacağam – bir-birinin ardınca gələn, yeri abad edəcək və Mənim hökmümü icra edəcək insan nəsli." Mələklər bu hökmü eşidincə, Allaha etiraz etmək üçün deyil, hikməti öyrənmək və anlamaq üçün soruşdular: "Ey Rəbbimiz! Sən orada fəsad törədəcək, haqsız yerə qan tökəcək kimsələri yaradacaqsan? Halbuki biz Səni hər cür nöqsandan uzaq tutaraq həmd-Səna ilə tərifləyir, Sənin müqəddəsliyini və kamalını daim etiraf edirik. Biz Sənin əmrinə tam itaətkarıq və heç bir an Səndən qafil deyilik." Allah onlara cavab verdi: "Mən sizin bilmədiyiniz şeyləri bilirəm. Bu xəlifənin yaradılmasında elə hikmətlər, elə məqsədlər var ki, siz onları dərk edə bilməzsiniz."

Bu ayədə Allah-Təalanın insanı yer üzünə xəlifə təyin etməsinin böyük hikmətləri açıqlanır. İnsan yalnız fəsad törədən bir varlıq deyil; o, yer üzünü abad edən, elm və əməllə Allahın adını ucaldan, haqqı batiniləşdirən bir varlıqdır. Mələklərin sualı isə bizə öyrədir ki, Allahın əmrlərində hər zaman dərin məna və hikmət vardır. Biz insanlar olaraq bu hikmətləri dərk etməyə çalışmalı, Allahın elminin sonsuzluğuna iman gətirməliyik. Bu, həm də bizə təvazökarlıq öyrədir – biz hər şeyi bilmirik, amma Allah hər şeyi bilir. İnsanın yaradılışındakı bu ilahi plan, onun məsuliyyətini və dünyadakı missiyasını anlamaq üçün bir işıqdır. Gəlin, bu xəlifəlik şərəfini daşıyaraq yer üzündə ədalət, yaxşılıq və Allahın razılığı yolunda çalışaq.