Anbiyo surasi — Oyat 80

Kalima ma'nolari:

• Labus: Bu so'z lug'atda kiyiladigan narsalarning barchasini anglatadi. Bu yerda esa zirh (sovut) ma'nosida kelgan.
• B's: Urush, jang, qurol zarbasi ma'nosini bildiradi.
• Tuhsinakum: Sizlarni himoya qilishi, saqlashi uchun.

Tafsir:

Alloh taolo Dawood alayhissalomga buyuk bir ne'mat ato etdi – unga zirh (sovut) yasash hunarini o'rgatdi. Bu hunar orqali u temirni mayda halqalarga aylantirib, ularni bir-biriga bog'lab, jangchilarni qurol zarbalaridan himoya qiladigan mustahkam zirhlar yasardi. Bu zirhlar avvalgi davrlarda bo'lgani kabi og'ir va harakatni cheklovchi emas, balki yengil va qulay bo'lib, jangchining harakatiga xalaqit bermasdi.

Bu ne'matning maqsadi – sizlarni dushmanlaringizning qurollari va urushdagi xavf-xatarlardan himoya qilish edi. Alloh taolo bu hunarni Dawood alayhissalomga o'rgatib, butun insoniyatga katta bir manfaat yetkazdi. Chunki bu ixtiro tufayli odamlar urushlarda o'z hayotlarini saqlab qolish imkoniyatiga ega bo'ldilar.

Shundan so'ng Alloh taolo insonlarga murojaat qilib: "Bas, shukr qilasizlarmi?" – deya so'raydi. Ya'ni, bu ulkan ne'matni ko'rib, Allohga shukr qilasizlarmi? Uning buyuk qudratini tan olasizlarmi? Bu savol orqali Alloh taolo insonlarni o'z ne'matlarini tan olishga va shukr qilishga chorlaydi.

Foydalar:

1. Alloh taolo o'z bandalariga turli hunar va ilm-fanni o'rgatish orqali ularning hayotini osonlashtiradi. Bu islom dinining ilm-fanga, hunar va kasb-hunarga bergan katta e'tiborini ko'rsatadi.
2. Zirh yasash kabi dunyoviy ishlar ham Alloh taolo tomonidan o'rgatilgan ne'mat ekani, har qanday foydali hunar va kasb Allohning in'omi ekanini bildiradi. Musulmon kishi o'z kasb-hunarini Allohning ne'mati deb bilishi va undan insoniyat manfaati uchun foydalanishi kerak.
3. Alloh taolo har bir davrda bandalariga o'z ehtiyojlariga qarab ne'matlar beradi. Bu esa Allohning rahmati va hikmatining kengligini ko'rsatadi.
4. Ne'matlar ko'paygan sari shukr qilish ham zaruriyatga aylanadi. Shukr qilgan kishi ne'matning davom etishiga va yanada ko'payishiga sabab bo'ladi. Alloh taolo Qur'onda: "Agar shukr qilsangizlar, albatta, sizlarga ne'matlarimni ziyoda qilurman" deb va'da qilgan.
5. Bu oyat musulmonlarni ilm o'rganishga, hunar va texnologiyalarni rivojlantirishga undaydi. Chunki Dawood alayhissalomga o'rgatilgan hunar orqali butun bir ummat manfaat topdi. Demak, har bir musulmon o'z bilimi va hunari bilan jamiyatga foyda keltirishi kerak.