Аль-Хаджж сүресі — Аят 12

1. Сөздердің мағынасы:

• يَدْعُو — шақырады, сиынады, құлшылық етеді.
• مِن دُونِ اللَّهِ — Аллаһтан басқа, Аллаһты қойып.
• مَا لَا يَضُرُّهُ — өзіне зиян келтіре алмайтын нәрсе.
• مَا لَا يَنفَعُهُ — өзіне пайда келтіре алмайтын нәрсе.
• الضَّلَالُ الْبَعِيدُ — тура жолдан өте алыс адасу, шындықтан қатты ауытқу.

1. Аяттың тәпсірі:

Бұл аятта Аллаһтан басқа нәрселерге сиынып, олардан медет тілейтін адамдардың адасуы суреттеледі. Ол адам Аллаһты қойып, өзіне не зиян келтіре алмайтын, не пайда бере алмайтын нәрселерге құлшылық етеді. Яғни ол сиынған нәрсесі оған дұшпандық танытса да зиян тигізе алмайды, оған мойынсұнып құлшылық етсе де оған ешқандай пайда бере алмайды. Мұндай пайдасыз, күшсіз нәрселерге сиыну — тура жолдан өте алыс адасу, шындықтан мүлдем ауытқу. Өйткені ақыл иесі пайда мен зиянның қолында болған Жаратушыға ғана құлшылық етуі керек. Ал өзіне де, өзгеге де ешқандай әсер ете алмайтын жаратылған нәрселерге сиыну — ақылға да, дінге де қайшы келетін үлкен қателік.

1. Аяттан алынатын пайдалы ғибраттар:

• Бұл аят адамды тек Аллаһқа ғана құлшылық етуге шақырады, өйткені пайда мен зиян тек Оның қолында.
• Пайдасыз нәрселерге сиынудың ақымақтық екенін, оның тура жолдан алыс адасу екенін түсіндіреді.
• Ислам діні адамды ақылмен ойлауға, шынайы пайда мен зиянның иесін тануға бағыттайды.
• Құран адамға тура жолды көрсетіп, оны адасушылықтан сақтандырады. Бұл — Аллаһтың адамзатқа деген үлкен мейірімі мен рақымы.
• Адам баласын жаратылғандарға емес, Жаратушыға ғана сенім артуға, Одан ғана медет тілеуге үйретеді. Бұл — адамның нағыз азаттығы мен бақытының кепілі.