Аль-Хаджж сүрөсү — Аят 40

1. Кээ бир сөздөрдүн мааниси:

• صَوَامِعُ (сауамиъ): монахтардын ибадат кылган жайлары, кечилдердин келейлери.
• بِيَعٌ (бияъ): насранийлердин (христиандардын) чиркөөлөрү, «биъа» сөзүнүн көптүк түрү.
• صَلَوَاتٌ (салауат): бул жерде яхудийлердин ибадат кылган жайлары, сыйынуу орундары.
• مَسَاجِدُ (масажид): мусулмандардын мечиттери, намаз окуган жайлары.
• دَفْعُ (дафъ): түртүү, четтетүү, тосуу, бир нерсени башка нерсе менен кайтаруу.
• عَزِيزٌ (азиз): кудуреттүү, жеңилгис, эч ким ага үстөмдүк кыла албаган.

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Бул аятта Аллах Таала өздөрүнүн үйлөрүнөн, мекендеринен эч кандай күнөөсүз, эч кандай кылмышы жок болуп, жалгыз «Биздин Раббибиз — Аллах» деген сөздү айткандыктары үчүн куулган ыймандуу адамдар жөнүндө айтып жатат. Алардын куулушунун жалгыз себеби — Аллахка ыйман келтирип, Аны жалгыз Раббим деп таануусу болгон.

Андан соң Аллах Таала адилетсиздикке, зулумдукка каршы күрөшүүнү, жамандыкты жакшылык менен тосууну мыйзамдаштырганын билдирет. Эгерде Аллах адамдардын арасында бирин экинчиси аркылуу тосууну, бөгөт коюуну белгилебесе, анда жер бетиндеги бардык ибадат жайлары — монахтардын келейлери, христиандардын чиркөөлөрү, яхудийлердин сыйынуу орундары жана мусулмандардын мечиттери — талкаланып, кыйратылып кетмек. Ал эми бул ибадат жайларынын баарысында Аллахтын ысымы көп эскерилет. Демек, Аллах адилеттикти орнотуу үчүн күрөшүүнү шарт кылган, ошонун аркасында ар кайсы диндеги адамдардын ибадат кылуу эркиндиги корголот.

Андан кийин Аллах Таала өз динин, өз пайгамбарын жана ыймандууларды колдогон, жардам берген адамдарга сөзсүз жардам берерин убада кылат. Чындыгында Аллах эч ким жеңе албаган кубаттуу, эч ким ага каршы тура албаган кудуреттүү Зат. Ал бүт жаратылгандарды өз бийлиги астында кармап турат.

1. Бул аяттан алынуучу пайдалар жана Исламга болгон кызыгууну арттыруучу ойлор:

• Бул аят ыймандуу адамдардын башына түшкөн кыйынчылыктар, куугунтуктар Аллахтын алдында бекер кетпей турганын көрсөтөт. Эч кандай күнөөсүз эле «Раббибиз — Аллах» дегени үчүн куулган адамдарга Аллах жардам берерин убада кылган.
• Аллах адилеттикти орнотуу үчүн күрөшүүнү, зулумдукка каршы турууну мыйзамдаштырган. Бул — Исламдын адилеттикке, тынчтыкка жана ар кайсы диндеги адамдардын укуктарын коргоого болгон мамилесин ачык көрсөтөт. Ислам башка диндегилердин ибадат жайларын да коргойт.
• Ар кайсы ибадат жайларынын арасында мечиттердин өзгөчө орду бар, анткени аларда Аллахтын ысымы көп эскерилет. Бул мечиттердин мусулман жамааты үчүн канчалык маанилүү экенин жана аларды коргоо, куруу, анда ибадат кылуу канчалык сооп экенин түшүндүрөт.
• Аллах өз динин колдогондорго сөзсүз жардам берет. Бул — ар бир мусулманга үмүт берет: эгер сен Аллахтын динине жардам берсең, Аллах сага жардам берет. Ал эч качан өз убадасын бузбайт.
• Аллахтын «Кубаттуу» жана «Кудуреттүү» деген ысымдары бизге Аллахтын күчүнүн чексиз экенин, Ага эч ким каршы тура албастыгын эскертет. Бул ыймандуу адамга ишеним жана тынчтык берет: эгер Аллах биз менен болсо, эч ким бизге зыян келтире албайт.
• Бул аят бизди Аллахтын жолунда чыдамдуу болууга, кыйынчылыктарга сабыр кылууга жана ар дайым Аллахка таянууга чакырат. Аллах өзүнүн динин коргоочуларды эч качан жалгыз таштабайт.