فرقان سۈرىسى — ئايەت 68

1. ئايەتتىكى ئاچقۇچلۇق سۆزلەرنىڭ مەنىسى:

• «لَا يَدْعُونَ»: ئىبادەت قىلمايدۇ، چاقىرمايدۇ، يالۋۇرمايدۇ.
• «إِلَٰهًا آخَرَ»: باشقا بىر ئىلاھنى، يەنى ئاللاھتىن باشقا ئىبادەتكە لايىق دەپ بىلىنگەن نەرسىنى.
• «النَّفْسَ الَّتِي حَرَّمَ اللَّهُ»: ئاللاھ قەتل قىلىشنى ھارام قىلغان جان، يەنى ھەر بىر مۇسۇلمان ۋە ئەھلى زىممە (ئىسلام دۆلىتىنىڭ ھىمايىسىدىكى غەيرى مۇسۇلمان) جان.
• «إِلَّا بِالْحَقِّ»: پەقەت شەرىئەت يول قويغان ھەقلىق سەۋەب بىلەنلا، مەسىلەن قاتىلنى قىساس قىلىش، ئىماندىن كېيىن مۇرتەد بولۇش، ياكى تۇرمۇشلۇق تۇرۇپ زىنا قىلىش قاتارلىقلار.
• «يَزْنُونَ»: زىنا قىلىدۇ، يەنى نىكاھسىز جىنسىي مۇناسىۋەت قىلىدۇ.
• «أَثَامًا»: گۇناھنىڭ جازاسى، ئازاب-ئوقۇبەت.

1. ئايەتنىڭ تەپسىرى:

بۇ ئايەتتە ئاللاھ تائالا مۆمىنلەرنىڭ ئالاھىدە سۈپەتلىرىنى بايان قىلىدۇ. ئۇلار ئاللاھ بىلەن بىرگە باشقا ھېچقانداق ئىلاھقا ئىبادەت قىلمايدۇ، پەقەت يالغۇز ئاللاھقا قۇلچىلىق قىلىدۇ. ئۇلار ئاللاھ ھارام قىلغان جاننى ھەقسىز ئۆلتۈرمەيدۇ، پەقەت شەرىئەت يول قويغان ھەقلىق سەۋەبلەر بىلەنلا ئۆلتۈرىدۇ. شۇنداقلا ئۇلار زىنا قىلمايدۇ، پاكلىقىنى ساقلايدۇ. كىمكى بۇ چوڭ گۇناھلارنىڭ بىرىنى قىلىدىكەن، قىيامەت كۈنى ئۇنىڭ جازاسىنى تارتىدۇ، ئازاب-ئوقۇبەتكە دۇچ كېلىدۇ.

ئەي مۇسۇلمان قېرىنداشلار! بۇ ئايەت بىزگە مۆمىنلەرنىڭ ئالاھىدە ئەخلاقىنى كۆرسىتىپ بېرىدۇ. ئاللاھقا شېرىك كەلتۈرمەسلىك، ھەقسىز جان ئۆلتۈرمەسلىك ۋە زىنادىن ساقلىنىش — بۇلار ھەر بىر مۇسۇلماننىڭ ئەڭ ئاساسلىق مەجبۇرىيىتىدۇر. بۇ ئايەت بىزنى ياخشىلىققا، پاكلىققا ۋە ئاللاھقا بولغان سادىقلىققا چاقىرىدۇ. ئەگەر بىز بۇ گۇناھلاردىن يىراق تۇرساق، ئاللاھ بىزگە جەننەتنىڭ ھۇزۇرىنى ئاتا قىلىدۇ. ئەمما كىمكى بۇ گۇناھلارنى قىلىپ، تەۋبە قىلمىسا، ئۇ قىيامەت كۈنى قاتتىق ئازاب-ئوقۇبەتكە دۇچ كېلىدۇ. شۇڭا، ئەي مۇئمىنلەر، بىز ھەر ۋاقىت ئاللاھقا تەۋبە قىلىپ، ياخشى ئەمەللەرنى قىلىشىمىز كېرەك. ئاللاھ تەۋبە قىلغۇچىلارنىڭ تەۋبىسىنى قوبۇل قىلىدۇ ۋە گۇناھلىرىنى مەغپىرەت قىلىدۇ. ئاللاھ غەفۇر ۋە رەھىمدۇر، ئۇ بەندىلىرىنى تەۋبەگە چاقىرىدۇ. كېلىڭلار، بىز ئاللاھنىڭ بۇ چاقىرىقىغا ئاۋاز قوشۇپ، تەۋبە قىلىپ، ياخشى ئەمەللەر بىلەن ئاللاھقا يېقىنلىشايلى!