Qəsəs surəsi — Ayə 15

Mənaların izahı:

• وَدَخَلَ الْمَدِينَةَ: Musa (ə.s.) şəhərə daxil oldu.
• عَلَىٰ حِينِ غَفْلَةٍ: Əhalisinin xəbərsiz olduğu, diqqətsizlik vaxtında.
• يَقْتَتِلَانِ: Bir-biri ilə vuruşur, çəkişirdilər.
• شِيعَتِهِ: Onun tərəfdarları, qövmü — yəni İsrail oğulları.
• عَدُوِّهِ: Onun düşməni — yəni Fironun qövmü olan qibtlər.
• فَاسْتَغَاثَهُ: Ondan kömək, yardım istədi.
• فَوَكَزَهُ: Ona yumruqla vurdu, təpdi.
• فَقَضَىٰ عَلَيْهِ: Onun ölümünə səbəb oldu, onu öldürdü.
• مِنْ عَمَلِ الشَّيْطَانِ: Şeytanın işindən, təhriki və təzyiqi nəticəsində.
• عَدُوٌّ مُّضِلٌّ مُّبِينٌ: Aşkar düşmən, haqq yoldan azdıran, düşmənçiliyi bəlli olan.

Təfsir:

Musa (əleyhissəlam) şəhərə əhalisinin xəbərsiz olduğu bir vaxtda — insanların evlərində istirahət etdiyi, bayram və ya gündəlik işlərindən ayrıldığı bir anda daxil oldu. Orada iki kişinin bir-biri ilə vuruşduğunu gördü: biri onun öz qövmündən — İsrail oğullarından, digəri isə onun düşməni olan Firon qövmündən — qibtlərdən idi. Öz qövmündən olan kişi, düşmən tərəfdən olan kişiyə qarşı ondan kömək istədi. Musa (ə.s.) ona kömək etmək üçün qibtə bir yumruq vurdu və o, bu zərbənin gücündən dünyasını dəyişdi. Musa (ə.s.) bunu görəndə peşman oldu və dedi: "Bu, Şeytanın işindəndir. Çünki Şeytan mənim qəzəbimi qızışdırdı və bu hadisəyə səbəb oldu. Həqiqətən, Şeytan insan üçün aşkar bir düşməndir, onu haqq yoldan azdırır, düşmənçiliyi açıq-aşkardır."

Bu hadisə Musa (ə.s.) peyğəmbərlikdən əvvəl baş vermişdi. O, hələ peyğəmbər seçilməmişdi və bu zərbə onun qəsdən öldürmək niyyətində olmadığı, sadəcə zülmə son qoymaq istədiyi bir hərəkət idi. Lakin nəticə onun gözləmədiyi şəkildə oldu və o, dərhal Allaha tövbə edərək bu işin Şeytanın təhriki olduğunu etiraf etdi.

Bu ayədən öyrənirik ki, insan nə qədər güclü və saleh olsa da, bəzən qəzəb anında səhv edə bilər. Lakin möminin xüsusiyyəti səhv etdikdən sonra dərhal Allaha yönəlmək, tövbə etmək və Şeytanın hiyləsindən Allaha sığınmaqdır. Şeytan həmişə insanı qıcıqlandırmaq, qəzəbləndirmək və onu yanlış yola sürükləmək üçün fürsət axtarır. Ona görə də hər bir mömin qəzəb anında özünü saxlamalı, Allahı yad etməli və Şeytanın təhrikindən uzaq durmalıdır. Allahın seçdiyi peyğəmbərlər belə bu cür imtahanlardan keçmiş və təvazökarlıqla Allaha yönəlmişlər. Bu isə bizə göstərir ki, tövbə qapısı hər zaman açıqdır və Allah Öz qullarının səhvlərini bağışlayandır.