Аль-Анкабут сүресі — Аят 38

1. Сөздердің мағынасы:

• وَعَادًا وَثَمُودَ: Һад және Сәмуд қауымдары — ежелгі жойылған екі халық.
• تَبَيَّنَ: анық болды, белгілі болды.
• مَسَاكِنِهِمْ: олардың мекендері, тұрған жерлері.
• زَيَّنَ: әдемілеп көрсетті, сүйкімді етіп көрсетті.
• فَصَدَّهُمْ: оларды тосты, бөгет болды.
• السَّبِيلِ: тура жол, хақ жол.
• مُسْتَبْصِرِينَ: көре білетін, ақыл-парасаты бар, ақиқатты ажырата алатын адамдар.

1. Аяттың тәпсірі:

Аллаһ Тағала Һад пен Сәмуд қауымдарын да жойып жібергенін хабарлайды. Олардың қираған мекендері — Хижр мен Йемен жерлеріндегі үйлерінің орны — Мекке тұрғындарына бұл халықтардың қалай жойылғанын анық көрсетіп тұр. Олардың үйлері бос, қаңырап қалған, ал иелері жойылып кеткен. Бұл — Аллаһтың азабынан сабақ алу үшін айқын дәлел.

Шайтан оларға құлшылықсыздық пен күнәкар істерін әдемілеп көрсетті, сол арқылы оларды тура жолдан тайдырды. Алайда олар надан, ақымақ адамдар емес еді. Олар пайғамбарлар арқылы келген хақты біліп, ақиқат пен адасуды, туралық пен бұрыстықты ажырата алатын ақыл-парасат иелері болатын. Бірақ олар нәпсі қалауын тура жолдан артық көріп, өздерінің білген хақтығына қарамастан, күпірлік пен адасуды таңдады. Сондықтан олардың жойылуы — әділ жаза болды.

1. Аяттан алынатын пайдалы ғибраттар:

• Аллаһ Тағала өткен қауымдардың қираған мекендерін бізге сабақ етіп қалдырды. Бұл — Аллаһтың әділдігі мен құдіретінің айқын белгісі.
• Шайтан адамға күнә мен күпірлікті әдемілеп көрсетеді. Сондықтан әрбір мұсылман шайтанның азғыруына алданып қалмауы керек.
• Адамның білімі мен ақылы болғаны оны тура жолда болады дегенді білдірмейді. Ең маңыздысы — білген хақтығына сай әрекет ету және нәпсі қалауына ермей, Аллаһтың жолын ұстану.
• Бұл аят бізді Аллаһтың аяттарынан ғибрат алуға, тарихтан сабақ алуға және тура жолдан тайдыратын кез келген нәрседен сақтануға шақырады.
• Ислам — ақыл мен парасатқа шақыратын дін. Ол адамды хақты көруге, жақсылық пен жамандықты ажыратуға баулиды. Ал хақты біле тұра, одан бас тарту — адамның өзіне жасаған үлкен зұлымдығы.