روم سۈرىسى — ئايەت 2

1. مەنىسى ئېنىق بولمىغان سۆزلەر:

• غُلِبَتِ: مەغلۇپ قىلىندى، يېڭىلدى.
• الرُّومُ: رۇم خەلقى، يەنى بىزەنسىيەلىكلەر (شام ۋە ئەتراپىدا ياشىغان ئەھلى كىتاب قەۋمى).

1. ئايەت تەپسىرى:

بۇ ئايەتتە ئاللاھ تائالا پارس (فارىس) لەشكەرلىرىنىڭ رۇم خەلقىنى مەغلۇپ قىلغانلىقىنى خەۋەر قىلىدۇ. بۇ ۋەقە ئىسلام پەيغەمبەرى مۇھەممەد ئەلەيھىسسالامنىڭ زامانىدا يۈز بەرگەن بولۇپ، پارسلار ئوتقا چوقۇنغۇچى مەجۇسىيلەر، رۇملار بولسا ئەھلى كىتاب بولغان ناسارالار ئىدى. مەككە مۇشرىكلىرى پارسلارنىڭ رۇملارنى يەڭگەنلىكىدىن خۇشال بولۇپ، مۇسۇلمانلارنى مەسخىرە قىلدى. شۇ چاغدا ئاللاھ تائالا بۇ ئايەتنى ۋە كېيىنكى ئايەتلەرنى نازىل قىلىپ، رۇملارنىڭ يېقىن كەلگۈسىدە پارسلارنى يېڭىدىغانلىقىنى، بۇ غەلىبىنىڭ بىر قانچە يىل ئىچىدە (ئۈچ يىلدىن ئون يىلغىچە) يۈز بېرىدىغانلىقىنى ۋە مۇئمىنلەرنىڭ بۇنىڭدىن خۇشال بولىدىغانلىقىنى بىلدۈردى. ئاللاھنىڭ ھۆكۈمرانلىقى ھەممە ئىشتىن ئۈستۈن بولۇپ، ئۇ خالىغان كىشىنى غەلىبە قىلدۇرىدۇ، خالىغان كىشىنى مەغلۇپ قىلىدۇ. ئۇ ھەممىدىن غالىب ۋە رەھىمدىلدۇر. ئاخىرىدا بۇ ۋەدە ئەمەلگە ئاشتى: رۇملار يەتتە يىل ئۆتكەندىن كېيىن پارسلارنى يەڭدى، مۇسۇلمانلار بۇنىڭدىن خۇشال بولدى، چۈنكى رۇملار ئەھلى كىتاب ئىدى، گەرچە ئۇلار كىتابلىرىنى ئۆزگەرتكەن بولسىمۇ.

بۇ ئايەت بىزگە شۇنى ئۆگىتىدۇكى، ئاللاھنىڭ ۋەدىسى ھەقىقەتتۇر، ئۇ ۋاقتى كەلگەندە چوقۇم ئەمەلگە ئاشىدۇ. مۇئمىنلەر قىيىنچىلىق ۋاقتىدا ئۈمىدسىزلىككە چۆكمەسلىكى، ئاللاھنىڭ ياردىمىگە ئىشەنچ قىلىشى كېرەك. شۇنداقلا، بۇ ئايەت پەيغەمبەر ئەلەيھىسسالامنىڭ ھەقىقىي پەيغەمبەر ئىكەنلىكىنىڭ دەلىلىدۇر، چۈنكى ئۇ غەيبتىن خەۋەر بېرىپ، كېيىنكى ۋەقەلەر ئۇنىڭ خەۋىرى بويىچە يۈز بەردى. بىز بۇنىڭدىن ئىبرەت ئېلىپ، ئاللاھقا ۋە ئۇنىڭ پەيغەمبەرىگە بولغان ئىشەنچىمىزنى مۇستەھكەملىشىمىز، ھەر قانداق ئەھۋالدا ئاللاھنىڭ ھۆكمىگە رازى بولۇشىمىز ۋە ئۇنىڭدىن ياردەم تىلىشىمىز كېرەك. ئاللاھ ھەممىگە قادىردۇر ۋە ئۇنىڭ ۋەدىسىگە خىلاپلىق قىلمايدۇ.