සූරා අර්-රූම් — ආයාත් 2

වචනාර්ථ:

* غُلِبَتِ – පරාජය කරන ලදී.

* الرُّومُ – රෝමවරුන් (බයිසැන්තියානු අධිරාජ්‍යයේ ජනතාව).

අර්ථ විවරණය:

මෙම ආයාව තුළ අල්ලාහ් තආලා ඉතිහාසයේ සිදු වූ සිදුවීමක් පිළිබඳව දන්වා ඇත. එනම්, පර්සියානුවන් (ෆාර්සිවරුන්) රෝමවරුන් පරාජය කළ බවයි. මෙම සටන සිදු වූයේ ශාම් දේශයේ (සිරියාවේ) සමීප ප්‍රදේශයකදීය. එකල රෝමවරුන් කිතුනු ආගම අනුගමනය කළ අතර, පර්සියානුවන් ගිනිදෙවියන්ට නමස්කාර කරන්නන් විය. මක්කාවේ බහුදේවවාදීන් මෙම පරාජය ගැන සතුටට පත් වූ අතර, මුස්ලිම්වරුන්ට මෙය දුක්දායක විය. මන්ද යත්, රෝමවරුන් ධර්මයේ ජනතාව (අහ්ලුල් කිතාබ්) වූ අතර, පර්සියානුවන් ගිනිදෙවියන්ට නමස්කාර කරන්නන් වූ බැවිනි.

කෙසේ වෙතත්, අල්ලාහ් තආලා මෙම ආයාව තුළින් පමණක් නවතා නොතබා, ඉදිරි ආයාවන් තුළින් රෝමවරුන් නැවත ජයග්‍රහණය කරන බවට පුරෝකථනය කළේය. එය වසර තුනකට නොඅඩු සහ වසර දහයකට නොවැඩි කාලයක් තුළ සිදු වන බව දන්වා ඇත. මෙය අල්ලාහ්ගේ බලය හා ඥානය පෙන්නුම් කරන පුදුමාකාර පුරෝකථනයකි. ඇත්ත වශයෙන්ම, වසර හතකට පසු රෝමවරුන් පර්සියානුවන් පරාජය කළ අතර, එදින මුස්ලිම්වරුන් ඉමහත් සතුටට පත් වූහ. මක්නිසාද යත්, ධර්මයේ ජනතාව වන රෝමවරුන්ගේ ජයග්‍රහණය ඔවුන්ට ප්‍රීතියක් වූ බැවිනි.

උපදේශන සහ පාඩම්:

1. අල්ලාහ් තආලා සර්වබලධාරීය. ජයග්‍රහණය සහ පරාජය ඔහුගේ අතේය. ඔහු කැමති අයට ජය දෙයි, කැමති අය පරාජය කරයි.
2. කුර්ආනයේ පුරෝකථනයන් සත්‍ය වශයෙන්ම සිදු වූ බවට මෙය සාක්ෂියකි. එය අල්ලාහ්ගේ දිව්‍යමය ඥානයේ සලකුණකි.
3. දුෂ්කරතාවන්ට මුහුණ දෙන විට මුස්ලිම්වරුන් විසින් ඉවසීමෙන් කටයුතු කළ යුතු අතර, අල්ලාහ්ගේ උපකාරය ගැන බලාපොරොත්තු තබා ගත යුතුය.
4. ධර්මයේ ජනතාව සමඟ සහයෝගීතාවයක් තිබිය යුතු අතර, අයහපතට එරෙහිව යහපත පැත්තේ සිටීමට උත්සුක විය යුතුය.
5. අල්ලාහ්ගේ පොරොන්දු සැමවිටම සත්‍යය. ඔහුගේ පොරොන්දුවලට කිසිදු වෙනසක් සිදු නොවේ.