Лукман сүресі — Аят 31

1. Сөздердің мағынасы:

• أَلَمْ تَرَ — «Көрмедің бе?» / «Байқамадың ба?» — бұл жерде көзбен көруді ғана емес, ой жүгіртіп, түсінуді білдіреді.
• الْفُلْكَ — кемелер, кеме.
• بِنِعْمَتِ اللَّهِ — Алланың нығметімен, яғни Оның рақымымен, мейірімімен және жаратқан заңдылықтарымен.
• آيَاتِهِ — Оның белгілері, ғибраттары, құдіретінің дәлелдері.
• صَبَّارٍ — аса сабырлы, қиындыққа төзе білетін.
• شَكُورٍ — шүкіршіл, нығметке алғыс айтатын.

1. Аяттың тәпсірі:

Бұл аятта Алла Тағала адамдардың назарын табиғаттағы үлкен бір ғибратқа аударады: кемелердің теңізде жүзуі. Кеме су бетінде қалқып, жүк пен адамдарды алып, теңіздің қатерлеріне қарамастан жүзіп барады. Бұл — адамның өз күшімен ғана болатын нәрсе емес, Алланың нығметі мен мейірімінің арқасы. Алла судың тығыздығын, кеменің құрылысын, желдің бағытын — бәрін адамның пайдасына бағындырып қойған. Осы арқылы Алла пенделеріне Өзінің құдіретінің, даналығының және рақымының белгілерін көрсетеді.

Аяттың соңында Алла: «Күдіксіз, бұл жерде әрбір аса сабырлы әрі шүкіршіл адам үшін белгілер бар» — дейді. Яғни бұл ғибраттарды тек қиындыққа сабыр етіп, нығметке шүкір айтатын жандар ғана шын мәнінде түсіне алады. Сабырлы адам басына келген қиындыққа шыдайды, ал шүкіршіл адам қолындағы нығметтің қадірін біледі. Осы екі қасиет — мүміннің жүрегін әрдайым Аллаға жақындатып, өмірдің әрбір сәтінде Оның белгілерін көре білуге жетелейді.

1. Аяттан алынатын пайдалар:

• Теңізде жүзген кеме — Алланың құдіреті мен мейірімінің айқын дәлелі. Бұл адамды Алланың нығметтерін мойындауға шақырады.
• Әлемдегі әрбір нәрсе Алланың белгілі бір заңдылығымен жүреді; бұл — Жаратушының даналығын көрсетеді.
• Қиындыққа сабыр ету және нығметке шүкір айту — иманның екі маңызды тірегі. Осы екі қасиет арқылы адам Алланың белгілерін терең түсінеді.
• Өмірдегі кішкентай нәрселердің өзінде үлкен ғибрат бар; ой жүгіртіп қараған жан Алланың рақымын барлық жерден көре алады.
• Ислам — адамды табиғатқа ойлы көзбен қарауға, Жаратушыны танып, Оған алғыс айтуға баулитын дін. Бұл аят мұны жүрекке жеткізетін жылы әрі айқын мысалмен жеткізеді.