Сад сүресі — Аят 26

1. Сөздердің мағынасы:

• خَلِيفَةً — халифа, яғни өкіл, билеуші, Аллаһтың жердегі заңдарын жүзеге асырушы.
• الْهَوَىٰ — нәпсі қалауы, әділетсіздікке тартатын ішкі бейімділік.
• سَبِيلِ اللَّهِ — Аллаһтың жолы, тура жол, дін мен шариғат.
• نَسُوا — ұмытты, ескермеді, назардан тыс қалдырды.

1. Тәпсірі:

Уа, Дәуіт! Шын мәнінде, Біз сені жер бетінде өкіл етіп қойдық. Яғни сені билеуші, басқарушы ретінде тағайындадық, саған діни және дүниелік істерді жүргізу міндетін жүктедік. Ендеше адамдар арасында әділдікпен үкім шығар. Бір жаққа туыстық, достық себебімен бейімделіп, екінші жаққа дұшпандық себебімен қиянат жасап, нәпсіңнің қалауына ерме. Өйткені нәпсі қалауына еру сені Аллаһтың тура жолынан тайдырып, адастырады. Расында Аллаһтың жолынан адасқандар үшін қиямет күнін, яғни есеп күнін ұмытып, оны ескермей, оған дайындық жасамағандықтарының салдарынан қатты азап бар. Егер олар есеп күнін естерінде ұстап, одан қорықса, нәпсі қалауларына ермес еді. Бұл аят билеушілерге, әміршілерге Аллаһ түсірген хақпен үкім шығаруды, одан ауытқымауды насихаттайды.

1. Пайдалы қорытындылар:

• Бұл аят әділдік пен әділетсіздік арасындағы айырмашылықты айқын көрсетеді. Әділ үкім шығару — Аллаһтың әмірі, ал нәпсіге еру — адасудың басы.
• Адам баласы қандай лауазымда болса да, ол Аллаһтың алдында жауапты екенін ұғынады. Билік — аманат, оны әділдікпен атқару керек.
• Нәпсі қалауына еру адамды тура жолдан тайдыратыны ескертіледі. Бұл әр адамға өз ішкі дүниесін тежеуге, әділ болуға шақырады.
• Қиямет күнін, есеп күнін ұмыту — азапқа әкелетін ауыр күнә. Оны еске алу адамды жақсылыққа, әділдікке бастайды.
• Ислам діні әділдікті, адалдықты, жауапкершілікті ұлықтайды. Бұл аят әр мұсылманға өз өмірінде әділ болуды, нәпсіге ермеуді, Аллаһтың жолында болуды үйретеді.