Сад сүрәсе — Аять 6

Сүзләрнең мәгънәләре:

• مَلَأُ — кавемнең олылары, башлыклары, затлы кешеләре.
• انطَلَقَ — чыгып киттеләр, юлга кузгалдылар.
• امْشُوا — давам итегез, барыгыз (үз юлыгызда).
• اصْبِرُوا — сабыр итегез, нык торыгыз.
• آلِهَتِكُمْ — сезнең Илаһларыгыз (сыннарга гыйбадәт кылу).
• يُرَادُ — теләнгән, максат ителгән эш.

Аять тәфсире:

Мәккәнең бай һәм абруйлы кешеләре, Пәйгамбәр галәйһиссәләмнең чакыруын ишетеп, аның яныннан аерылып чыктылар һәм халыкка мөрәҗәгать итеп әйттеләр: "Сез үз юлыгызда нык торыгыз, ата-бабаларыгызның динен ташламагыз һәм сыннарыгызга гыйбадәт кылудан баш тартмагыз. Бу кеше (Мөхәммәд) сезне бер генә Илаһка ышануга чакыра, ә бу — аның үз максаты өчен эшләнгән эше. Ул сезнең өстегездән хакимлек итәргә, сезне үзенә буйсындырырга тели. Без мондый сүзне безнең ата-бабалар динендә дә, башка диннәрдә дә ишетмәдек. Бу — уйлап чыгарылган ялган гына."

Алар Пәйгамбәрнең чакыруын Аллаһтан килгән хак дин итеп түгел, ә шәхси хакимияткә омтылыш итеп күрсәтергә тырыштылар. Аларның бу сүзләре — хакны инкяр итүчеләрнең гадәти алымы: алар хак дәгъватчыларны үз мәнфәгатьләрен күзәтүче итеп күрсәтергә тырышалар.

Аятьтән алынган гыйбрәтләр:

1. Хак дингә каршы чыгучыларның иң зур коралы — хакны бозып күрсәтү һәм аның артыннан шәхси максатлар эзләү. Мөэмин моңа алдан әзер булырга тиеш.
2. Хак дәгъватчыларга каршы иң куркыныч каршылык — җәмәгать башлыкларыннан килә, чөнки алар үз абруйларын югалтудан куркалар.
3. Ислам дәгъваты — ихлас күңелдән, Аллаһ ризалыгы өчен генә эшләнгән эш. Ул шәхси хакимият яки дәрәҗә өчен түгел, ә кешелекне туры юлга өндәү өчен килгән.
4. Хак юлда сабырлык һәм ныклык — мөэминнең төп сыйфаты. Көфер вәгазьләренә карамастан, хакны тоту — бәхеткә илтүче юл.
5. Бу аять безгә күрсәтә: Аллаһның рәсүле дә, аның эзеннән баручылар да һәрвакыт сынауларга дучар булачак. Ләкин Аллаһ ярдәме — хак юлда нык торучылар белән.