Сад сүрөсү — Аят 6

1. Сөздөрдүн мааниси:

• الْمَلَأُ: коомдогу кадыр-барктуу, таасирдүү адамдар, башчылар, ак сөөктөр.
• انِ امْشُوا: «жүргүлө», «басып жүрө бергиле», башкача айтканда «мурунку жолуңарда туруктуу болгула» деген мааниде.
• اصْبِرُوا: чыдамдуу болгула, бекем тургула, тайманбай туруңар.
• آلِهَتِكُمْ: силердин кудайларыңар, буттарыңар.
• يُرَادُ: кааланган нерсе, көздөлгөн максат, ойлонуштурулган иш.

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Аллах Таала Сад сүрөсүндө пайгамбарга (ага Аллахтын тынчтыгы жана саламы болсун) каршы чыккандардын абалын баяндайт. Алардын ичинен эң кадырлуу, эң таасирдүү адамдары — коомдун башчылары, ак сөөктөрү — жөнөп кетип, өздөрүнүн элүү-жолдоочуларына кайрылып: «Мурунку жолуңарда бекем тургула, ата-бабаңардан калган ишенимди таштабагыла, буттарыңарга сыйынууну уланта бергиле, Мухаммад айткан сөзгө ишенбегиле» деп үндөшөт. Алар ошондой эле: «Мухаммад бизди жалгыз Аллахка ибадат кылууга чакырып, биздин үстүбүздөн бийлик жүргүзүүнү, биз ага баш ийишибизди каалап жатат. Бул анын жеке ою, ойлонуп тапкан амалы» деп айтышат. Башкача айтканда, алар пайгамбардын чакырыгын акыйкат деп кабыл алуунун ордуна, аны өздөрүнүн түшүнүгү менен бурмалап, «бул адам бийликке жетүүнү көздөп жатат» деген жалган жоруу менен элди адаштырышкан. Алардын максаты — өздөрүнүн коомдогу ордун, кадыр-баркын жана пайдасын сактап калуу эле. Ошондуктан алар чындыкка кулак салбай, тескерисинче, ага каршы турууга аракет кылышкан.

1. Аяттан алынуучу пайдалар:

• Бул аят адамдарды чындыкка каршы турууга түрткөн нерсе көбүнчө жеке кызыкчылык, бийликке болгон кумар жана коомдогу ордун жоготуп коюу коркунучу экенин көрсөтөт. Ал эми чындыкты кабыл алуу — эрдиктин жана акылдуулуктун белгиси.
• Пайгамбарларга каршы чыккандар алардын чакырыгын ар кандай жалган жоруулар менен бурмалап көрсөтүшкөн. Бул — тарыхта кайталанып келген кубулуш. Ошондуктан ар бир адам чындыкты өзү изилдеп, ага адилеттүү баа бериши керек.
• Ата-бабадан калган нерсени сокур туурап, аны текшербей ээрчүү — адашуунун бир себеби. Ислам адамды ой жүгүртүүгө, акылды иштетүүгө чакырат.
• Аллах Таала пайгамбарына каршы чыккандардын сөздөрүн, алардын ички ойлорун да баяндап, кийинки муундарга сабак кылып калтырган. Бул — Курандын улуулугунун жана анын илимий тереңдигинин далили.
• Ислам — жалгыз Аллахка ибадат кылууга чакырган таза, түшүнүктүү дин. Ага каршы чыккандардын негизги коркунучу — бийликтен жана коомдогу ордунан айрылып калуу. Бирок чыныгы бакыт жана ийгилик Аллахтын жолунда гана экенин ушул аят аркылуу түшүнөбүз.