Сад сүресі — Аят 6

1. Сөздердің мағынасы:

• الْمَلَأُ — қауымның ақсүйектері, ықпалды басшылары, беделді адамдары.
• انطَلَقَ — жолға шықты, кетті, бет алды.
• امْشُوا — жүріңдер, жалғастырыңдар, өз жолдарыңда болыңдар.
• اصْبِرُوا — төзімді болыңдар, берік тұрыңдар, табанды болыңдар.
• آلِهَتِكُمْ — өз тәңірлеріңіз, пұттарыңыз.
• يُرَادُ — қаланып отырған нәрсе, көзделіп отырған мақсат, әдейі ойластырылған іс.

1. Аяттың тәпсірі:

Бұл аят Меккедегі Құрайыштың ықпалды басшылары мен ақсүйектерінің Пайғамбарға (оған Алланың игілігі мен сәлемі болсын) қарсы қалай әрекет еткенін баяндайды. Олар бір-біріне және халыққа бет бұрып: «Өз жолдарыңда жүріңдер, ата-бабаларыңның дінінен таймаңдар, пұттарыңа құлшылық етуде табанды болыңдар! Мұхаммедтің шақырғанына ілеспеңдер!» — деп үндеді. Олар осылайша өз қауымын бір тәңірге сенуге шақырған шақырудан сақтандырып, ескі нанымдарында қалуға шақырды.

Олар Мұхаммедтің (оған Алланың игілігі мен сәлемі болсын) әкелген хабарын ойластырылған айла, билікке ұмтылу деп түсіндірді. «Бұл — әдейі ойластырылған іс, ол осы арқылы бізден асып түскісі келеді, біз оған бағынышты болып, соңынан ергенін қалайды», — деп сендірді. Осылайша олар халықты шынайы діннен алшақтатып, өздерінің билігі мен мәртебесін сақтап қалуға тырысты.

Шындығында, олардың бұл сөздері — өздерінің әлсіздігі мен шарасыздығының белгісі еді. Олар Алланың жалғыз екендігі туралы ақиқатты жоққа шығару үшін түрлі сылтаулар ойлап тапты. Алла Тағала бұл аят арқылы сол замандағы қарсылықтың мәнін бізге жеткізіп, иман келтірген адамдарға сабақ беріп отыр.

1. Аяттан алынатын пайдалы қағидалар:

• Ақиқатқа қарсы тұру әлсіздіктен туады: Құрайыш басшыларының Пайғамбарға қарсы айтқан сөздері олардың шынайы дәлелдері жоқтығын, тек билігін сақтап қалуға тырысқанын көрсетеді. Бұл — иман мен ақиқаттың әрқашан үстем болатынын білдіреді.
• Ата-баба дәстүріне соқыр еру қателікке апарады: Олар «ата-бабаларымыздың дінінде қаламыз» деп, шынайы діннен бас тартты. Бұл — әр адам өз ойымен, дәлелмен ақиқатты іздеуі керектігін үйретеді.
• Ислам — бір Аллаға сенуге шақырады: Аяттағы қарсылықтың мәні — олардың бір Аллаға сенуге қарсы болуы. Исламның ең негізгі қағидасы — Алланың жалғыздығы. Бұл — адамды пұтқа табынудан, надандықтан арылтып, шынайы бостандыққа жетелейтін жол.
• Сабыр мен табандылық — иманның тірегі: Олар «пұттарыңа сабыр етіңдер» деп үндеді. Ал біз үшін бұл — шынайы иманда табанды болу, қиындықтарға төзу, Алланың жолында берік тұру қажеттігін еске салады.
• Қарсылыққа қарамастан, ақиқат жеңеді: Пайғамбарға (оған Алланың игілігі мен сәлемі болсын) қарсы көптеген кедергілер болды, бірақ Ислам тарады, ақиқат үстем болды. Бұл — бүгінгі күні де иман жолындағыларға үміт пен сенім береді.

Осы аят арқылы Алла Тағала бізге ақиқаттың әрқашан жеңетінін, ал жалғандықтың уақытша екенін, иман мен сабырдың адамды құтқарып, бақытқа жеткізетінін ұғындырады. Ислам — адамды надандықтан, пұтқа табынудан арылтып, бір Аллаға сенуге, әділеттілікке, ізгілікке шақыратын шынайы дін.