Sad surəsi — Ayə 8

Sözlerin izahı:

• أَأُنزِلَ عَلَيْهِ الذِّكْرُ: "Məgər ona Zikr (Quran) nazil edildi?" – yəni, "Məgər Quran yalnız ona, bizim aramızdan tək ona endirildi?"
• مِن بَيْنِنَا: "Bizim aramızdan" – yəni, "bizdən başqa birinə, halbuki biz qövmün böyükləriyik?"
• الذِّكْرُ: Burada "Zikr" dedikdə Quran nəzərdə tutulur; çünki o, xatırladan, öyüd-nəsihət verən kitabdır.
• شَكٍّ: Şübhə, tərəddüd.
• ذِكْرِي: "Mənim zikrim" – yəni, Mənim nazil etdiyim Quran və vəhy.
• لَمَّا يَذُوقُوا: "Hələ dadmamışlar" – yəni, hələ Allahın əzabını dadmamışlar.

Ayənin təfsiri:

Bu ayədə Allah-Təala Məkkə müşriklərinin Quran barəsindəki təkəbbürlü və istehzalı suallarını xəbər verir. Onlar deyirdilər: "Məgər Quran bizim aramızdan yalnız Muhəmmədə (sallallahu aleyhi və səlləm) endirildi? Biz də bu qövmün ağsaqqalları, böyükləri olduğumuz halda, nə üçün ona nazil oldu, bizə yox?" Bu sözləri onların təkəbbüründən, haqqı qəbul etməməkdən və öz nəfslərini böyük saymaqdan irəli gəlirdi.

Allah buyurur ki, onlar əslində Quranın nazil olmasına görə deyil, Mənim vəhyimə və sənin peyğəmbərliyinə qarşı şübhə içindədirlər. Onların bu şübhəsi elmdən və araşdırmadan deyil, sadəcə olaraq haqqa tabe olmaq istəməmələrindən qaynaqlanır. Onlar hələ Allahın əzabını dadmamışlar; buna görə də özlərini əmin-amanatlıqda sanıb küfr və şirkdə davam edirlər. Əgər onlar əzabı dadsaydılar, bu qədər cürətli olmaz, bu sözləri deməz və şübhəyə düşməzdilər. Lakin əzab gələndə artıq imanları onlara fayda verməyəcəkdir.

Bu ayə bizə öyrədir ki, insanın haqqı qəbul etməməsi çox vaxt elmsizlikdən deyil, qürur, təkəbbür və nəfsin istəklərindən irəli gəlir. Allahın verdiyi möhlət isə Onun rəhmətinin və hikmətinin təzahürüdür; lakin bu möhlət insanı aldatmamalı, əksinə, tövbə və iman üçün fürsət bilinməlidir. Quran isə bütün bəşəriyyət üçün hidayət və xatırlatmadır; onu qəbul edən nicat tapar, ondan üz çevirən isə ziyana uğrayar. Gəlin biz də Quranın nurundan bəhrələnək, onun hökmlərinə tabe olaq və şübhədən uzaq, yəqin imanla Allaha yönələk.