سوره ص — آیه 8

معانی کلمات:

• أَأُنزِلَ عَلَيهِ الذِّكرُ: آیا قرآن بر او نازل شده است؟
• مِن بَينِنا: از میان ما (در حالی که ما بزرگتر و شریفتریم).
• شَكٍّ: تردید و دودلی.
• لَمّا يَذوقوا: هنوز نچشیدهاند (یعنی عذاب را تجربه نکردهاند).

تفسیر آیه:

مشرکان قریش با تعجب و انکار گفتند: «آیا قرآن بر محمد (صلیاللهعلیهوسلم) نازل شده است، آن هم از میان ما؟! چرا بر یکی از بزرگان و اشراف ما نازل نشده است؟» این سخن آنان نشاندهندهی تکبر و خودبرتربینی آنها بود، نه اینکه واقعاً به دنبال حق باشند. خداوند در پاسخ میفرماید: «بلکه آنها در تردید و شک نسبت به قرآن و وحی من هستند و به همین دلیل ایمان نمیآورند.» سپس میفرماید: «آنها هنوز عذاب خدا را نچشیدهاند و به همین دلیل چنین گستاخانه سخن میگویند. اگر عذاب الهی را میچشیدند، اینگونه تکبر و انکار نمیکردند و ایمان میآوردند، اما ایمان آوردن پس از مشاهدهی عذاب سودی ندارد.»

فواید و درسهای آیه:

• تکبر و خودبرتربینی از موانع بزرگ پذیرش حق است؛ انسان متکبر حتی حق را نمیپذیرد چون از سوی فردی که او را همطراز خود نمیداند، نازل شده باشد.
• شک و تردید بدون جستجوی حقیقت، انسان را به انکار و لجاجت میکشاند.
• مهلت و تأخیر عذاب الهی نباید انسان را مغرور کند؛ غرور به مهلت، انسان را به طغیان و انکار وا میدارد.
• ایمان آوردن پس از نزول عذاب سودی ندارد؛ پس باید پیش از فرا رسیدن عذاب، به حق ایمان آورد و از فرصت توبه استفاده کرد.
• این آیه نشان میدهد که پیامبران الهی همواره با مخالفت و انکار قوم خود مواجه بودهاند، اما حق همیشه پیروز است و انکار مخالفان نمیتواند حقیقت را تغییر دهد.