Аш-Шура сүрәсе — Аять 41

Сүзләрнең мәгънәләре:

• انتصر — үзенә золым итүчедән үч алу, үз хакын кайтару өчен ярдәм сорау яки көч күрсәтү.
• بعد ظلمه — үзенә ителгән золымнан соң, ягъни золым итүченең золымыннан соң.
• سبيل — гаепләү, шелтә, җәза яки шелтә юлы.

Аять тәфсире:

Аллаһы Тәгалә бу аятьтә гакыл ияләренә хакыйкатьне ачыклый: әгәр берәү үзенә золым итүчедән, золымнан соң, үз хакын кайтару өчен үч алса яки гаделлекне торгызу өчен көрәшсә, аларга бернинди гаеп түгел. Аларны шелтәләү, гаепләү яки аларга каршы җәза билгеләү хакимияте юк. Бу — үз-үзен яклау хокукы, ул Исламда рөхсәт ителгән. Ләкин монда ике шарт бар: беренчесе — үч алу яки яклау золымнан соң гына булырга тиеш, ягъни башлангыч золым итүчегә генә кайтарыла, ә башкаларга түгел. Икенчесе — бу эш чиктән ашмаска тиеш, ягъни золым итүчегә ителгән золым күләменнән артык булмаска тиеш. Әгәр бу шартлар үтәлсә, аларга бернинди гаеп түгел, чөнки алар үз хакларын алганнар. Бу аять элекке аятьтә әйтелгән "әгәр берәү үч алса, ул золым итүчегә охшаш булыр" дигән сүзне ачыклый: ул очракта гаеп — башлангыч золым итүчедә, ә үч алучы гадел эш кыла.

Аятьтән алынган файдалар:

1. Ислам — гаделлек дине: ул золым итүчегә каршы торырга һәм үз хакыңны якларга өйрәтә, ләкин чиктән ашмыйча гына.
2. Бу аять мөселманнарга көч һәм батырлык бирә: аларга золымга түзәргә түгел, ә гаделлекне торгызырга өнди.
3. Аллаһы Тәгалә үз колларының хакын яклаучыларны ярата һәм аларны гаепләүдән азат итә, чөнки алар үз-үзләрен яклап, Аллаһының рөхсәтенә ияргәннәр.
4. Бу аять мөселманнарны бер-берсенә ярдәм итәргә һәм золым итүчеләргә каршы бердәм булырга өнди, чөнки гаделлек — җәмгыятьнең нигезе.