جاثیہ سۈرىسى — ئايەت 13

1) ئايەتتىكى چۈشەندۈرۈشكە موھتاج سۆزلەر:

• وَسَخَّرَ (ۋەساخخارا): بويسۇندۇردى، خىزمەتكە سالدى، پايدىلىنىشقا ئامادە قىلدى.
• جَمِيعًا (جەمىئەن): ھەممىسى، بارلىقى.
• مِّنْهُ (مىنھۇ): ئۇنىڭدىن، يەنى ئاللاھنىڭ پەزلى ۋە ئىلتىپاتىدىن.
• آيَاتٍ (ئايەت): ئالامەتلەر، دەلىللەر، پەرۋەردىگارنىڭ قۇدرىتىگە ۋە بىرلىكىگە ئىشارە قىلغۇچى نىشانلار.
• يَتَفَكَّرُونَ (يەتەفەككەرۇن): ئويلىنىدۇ، تەپەككۇر قىلىدۇ، ئەقلىنى ئىشلىتىپ چوڭقۇر ئويلىنىدۇ.

2) ئايەتنىڭ تەپسىرى:

ئاللاھ تائالا بۇ ئايەتتە ئۆزىنىڭ ئىنسانلارغا بولغان چەكسىز مەرھەمىتىنى ۋە ئىلتىپاتىنى بايان قىلىدۇ. ئۇ ئاسمانلاردىكى قۇياش، ئاي، يۇلتۇزلار، بۇلۇتلار ۋە شاماللارنى، شۇنداقلا زېمىندىكى ھايۋانلار، دەرەخلەر، دەريالار، تاغلار ۋە باشقا نۇرغۇن نەرسىلەرنى ئىنسانلارنىڭ مەنپەئىتى ئۈچۈن بويسۇندۇرۇپ بەردى. بۇلارنىڭ ھەممىسى ئاللاھنىڭ پەزلى ۋە ئىلتىپاتىدىن بولۇپ، ئۇنىڭدىن باشقا ھېچكىم بۇنداق نېمەتلەرنى بېرەلمەيدۇ.

ھەقىقەتەن بۇ ئىشلاردا — يەنى ئاللاھنىڭ بۇ نېمەتلەرنى ئىنسانلارغا بويسۇندۇرۇپ بېرىشىدە — ئاللاھنىڭ قۇدرىتى ۋە بىرلىكىگە دەلالەت قىلىدىغان روشەن ئالامەتلەر بار. بۇ ئالامەتلەر پەقەت چوڭقۇر ئويلىنىدىغان، ئەقلىنى ئىشلىتىپ ئاللاھنىڭ يارىتىشىدىكى ھېكمەتلەرنى چۈشىنىدىغان كىشىلەر ئۈچۈن پايدىلىقتۇر. ئۇلار بۇ نېمەتلەرگە قاراپ، ئاللاھنىڭ رەھمىتىنى تونۇيدۇ ۋە ئۇنىڭغا شۈكرى قىلىدۇ.

ئى ئىنسان! سەن ئەتراپىڭغا قارا: قۇياش ھەر كۈنى سېنىڭ ئۈچۈن نۇر چاچىدۇ، شامال سېنىڭ ئۈچۈن ئېسىدۇ، يامغۇر سېنىڭ ئۈچۈن ياغىدۇ، زېمىن سېنىڭ ئۈچۈن مېۋە بېرىدۇ. بۇلارنىڭ ھەممىسى ئاللاھنىڭ ساڭا بولغان مۇھەببىتى ۋە مەرھەمىتىنىڭ ئىپادىسىدۇر. ئەگەر سەن بۇ نېمەتلەر توغرىسىدا چوڭقۇر ئويلىنىپ، ئۇلارنىڭ يارىتىغۇچىسىنى تونۇساڭ، ئاللاھقا شۈكرى قىلىپ، ئۇنىڭغا ئىبادەت قىلساڭ، دۇنيا ۋە ئاخىرەتتە بەختلىك بولىسەن.