Casiyə surəsi — Ayə 13

1) Bəzi sözlərin izahı:

• وَسَخَّرَ (və səxxərə): Ram etdi, boyun əydirdi, insanın xidmətinə verdi.
• جَمِيعًا مِّنْهُ (cəmîən minhu): Hamısı Onun tərəfindəndir, yəni bütün bu nemətlər Allahın lütfü və mərhəməti ilədir.
• آيَاتٍ (âyât): Nişanələr, dəlillər, ibrət götürüləcək əlamətlər.
• يَتَفَكَّرُونَ (yətəfəkkərûn): Dərindən düşünənlər, fikirləşənlər.

2) Ayənin təfsiri:

Uca Allah buyurur ki, göylərdə olanları — günəşi, ayı, ulduzları, buludları, küləkləri, havayı və bu işlərə təyin olunmuş mələkləri — və yerdə olanları: heyvanları, suları, çayları, dağları, ağacları, gəmiləri və digər nemətləri sizin mənfəətiniz üçün ram etdi, xidmətinizə verdi. Bütün bunlar Allahın Öz lütfü və ehsanı ilədir; heç bir məxluq bunları öz gücü ilə yarada və ya idarə edə bilməz. Bu nemətlərin hamısı tək Allaha məxsusdur, Onun sonsuz mərhəmətinin nişanəsidir.

Həqiqətən, bu ram edilmiş varlıqlarda Allahın qüdrətinə, birliyinə və hikmətinə dəlalət edən açıq-aydın nişanələr vardır. Lakin bu nişanələri yalnız dərindən düşünən, ətrafındakı varlıqların mənası üzərində fikirləşən, onların kim tərəfindən və nə üçün yaradıldığını anlamağa çalışan bir qövm duyub dərk edər. Belə insanlar bu nemətlərə baxıb Yaradanı tanıyar, Ona şükür edər və yalnız Ona ibadət edərlər.

Ey insan! Bir düşün: səhər açılan günəş, gecəni işıqlandıran ay, yolunu göstərən ulduzlar, yağış gətirən buludlar, əkdiyin toxumu böyüdən torpaq, minib getdiyin heyvanlar, üzərində üzdüyün sular — bunların hamısı sənin üçün ram edilib. Sən bunların heç birini öz gücünlə əldə etməmisən. Bunlar sənə verilmiş əmanət və Allahın sənə olan sevgisinin əlamətidir. Elə isə bu nemətləri verəni tanı, Ona şükür et və yalnız Ona yönəl. Çünki bu nemətlər üzərində düşünmək insanı imana, şükrə və Allaha yaxınlığa aparan ən gözəl yoldur.