سوره جاثیه — آیه 13

معانی کلمات:

• سَخَّرَ: رام و مسخّر کرد، در اختیار قرار داد.
• جَمِیعًا: همه، یکجا و بدون استثنا.
• مِنْهُ: از سوی او، به فضل و رحمت او.
• آیَاتٍ: نشانهها و دلایل روشن بر قدرت و یگانگی خداوند.

تفسیر آیه:

خداوند متعال تمام آنچه را که در آسمانهاست — مانند خورشید، ماه، ستارگان، ابرها، بادها و فرشتگانِ مدبّرِ امور — و تمام آنچه را که در زمین است — مانند حیوانات، رودها، کوهها، درختان، کشتیها و همه نعمتهای گوناگون — برای شما انسانها مسخّر و رام گردانید. همه اینها بدون استثنا از فضل و رحمت اوست و هیچکس در این بخشش و لطف شریک نیست. این نعمتهای بیشمار، نشانههای روشنی بر قدرت بیپایان و یگانگی خداوند است، اما تنها کسانی از این نشانهها پند میگیرند که با اندیشه و تدبّر در آفرینش خداوند مینگرند و از دلِ این آیات، به عظمت خالق پی میبرند و او را با اخلاص میپرستند.

فواید و پیامهای آیه:

• این آیه پرده از محبّت و لطف بیپایان خداوند برمیدارد که همه کائنات را برای آسایش و پیشرفت بشر به خدمت گرفته است؛ پس سزاوار است که بنده در برابر چنین خدای مهربانی، سرِ تعظیم فرود آورد و شکرگزار باشد.
• نگاهِ همراه با تفکّر در طبیعت، انسان را از سطحِ عادت فراتر میبرد و به عمق حکمت الهی میرساند؛ بنابراین هر لحظه تأمّل در آفرینش، عبادتی ارزشمند است.
• تسخیر آسمانها و زمین برای انسان، نشانه کرامت و جایگاه والای او در نظام آفرینش است؛ پس انسان نباید خود را با گناه و غفلت از این مقام بلند ساقط کند، بلکه باید از این امکانات در مسیر بندگی و آبادانی دنیا و آخرت بهره برد.