Мухаммад сүресі — Аят 15

1. Қиын сөздердің мағынасы:

— مَثَلُ: сипаты, бейнесі.

— آسِنٍ: иісі мен дәмі бұзылған, сасыған.

— خَمْرٍ: шарап (жұмақтағы шарап — мас етпейтін, ләззат беретін ішімдік).

— لَذَّةٍ: ләззат беретін, рахаттандыратын.

— مُصَفًّى: сүзілген, тазартылған, қоспасыз.

— حَمِيمًا: қайнаған, қатты ыстық.

— أَمْعَاءَهُمْ: ішектерін, іш құрылыстарын.

1. Аяттың тәпсірі:

Бұл аятта Аллаһ тағала тақуаларға — яғни Оның әмірлерін орындап, тыйымдарынан сақтанғандарға уәде етілген Жұмақтың сипатын баяндайды. Жұмақта төрт түрлі өзен бар: біріншісі — дәмі мен иісі ешқашан бұзылмайтын, ұзақ тұрса да сасымайтын таза судан; екіншісі — дәмі өзгермейтін, әрдайым тәтті сүттен; үшіншісі — ішкендерге ләззат беретін, мас етпейтін, кіршіксіз шараптан; төртіншісі — қоқысы мен балауызынан тазартылған, сүзілген балдан. Оларға бұлармен қатар Жұмақта жемістердің барлық түрлері беріледі, олар қалағанынша жеп-ішеді. Осының бәрінен де үлкені — Раббыларының күнәларын кешіріп, жарылқауы. Енді осындай сый-құрметке бөленген адам мен мәңгілік тозақта қалып, одан ешқашан шықпайтын адам тең бола ма? Тозақтағыларға қатты ыстық, қайнаған су ішкізіледі, ол олардың ішектерін тіліп, іш құрылыстарын үзіп жібереді.

1. Осы аяттан алынатын ғибраттар:

— Аллаһ тағала тақуаларға дайындаған Жұмақтың нығметтері шексіз әрі әртүрлі: таза су, бұзылмайтын сүт, ләззатты шарап, сүзілген бал және барлық жемістер.

— Жұмақтың ең үлкен сыйы — Аллаһтың күнәларды кешіруі мен разылығы; бұл дүниедегі барлық ләззаттан артық.

— Аят адамды ойландырады: Жұмақ пен Тозақтың арасындағы айырмашылық өте зор, сондықтан әр адам тақуалық пен жақсылыққа ұмтылуы керек.

— Жұмақтың сипаттарын білу адамның жүрегінде Аллаһқа деген сүйіспеншілік пен құлшылыққа деген ынтаны арттырады.

— Тозақтың азабы туралы ескерту адамды күнәдан сақтандырып, тәубеге шақырады.

— Бұл аят мұсылманды дүниенің өтпелі ләззаттарына алданып қалмай, мәңгілік Жұмақтың игіліктеріне ұмтылуға шақырады.