Muhammad surasi — Oyat 34

Kalimalarning ma'nolari:

• Kofir bo‘ldilar — Allohni inkor etdilar, Unga iymon keltirmadilar.
• To‘sdilar — o‘zlarini va boshqa odamlarni Allohning yo‘lidan qaytardilar.
• SabiliLLoh — Islom dini, haq yo‘l.
• Ular kofir holda o‘ldilar — tavba qilmasdan, kufr ustida vafot etdilar.

Tafsir:

Alloh taolo bu oyatda eng og‘ir gunohlardan birini — kufr va boshqalarni Alloh yo‘lidan to‘sishni zikr qilmoqda. Bu ikki xislatni o‘zida jam qilgan kishilar, so‘ngra tavba qilmasdan, kufr holida o‘limlariga duch kelgan bo‘lsalar, ular uchun Allohning mag‘firati yo‘qdir. Chunki ular haqni bilgan holda rad etdilar va boshqalarni ham haq yo‘ldan adashtirdilar. Ular o‘limlarigacha bu holatda davom etdilar va tavba qilmadilar. Alloh taolo bunday kishilarning gunohlarini kechirmaydi va ularni qiyomat kuni butun xaloyiq oldida sharmanda qiladi hamda jahannam azobiga duchor qiladi. Bu oyatning ma’nosi shuni ham bildiradiki, agar inson kufr holida o‘lmasdan oldin tavba qilsa, Alloh uning gunohlarini kechirishi mumkin. Ammo tavba qilmasdan kufr ustida o‘lgan kishi uchun mag‘firat yo‘q.

Foydalar:

1. Bu oyat musulmonlarga tavbaning muhimligini va o‘lim kelishidan oldin gunohlardan qaytish zarurligini o‘rgatadi. Inson qachon o‘lishini bilmaydi, shuning uchun har doim tavba holatida bo‘lishi kerak.
2. Kufr va boshqalarni haq yo‘ldan to‘sish — eng og‘ir gunohlardan ekani, har bir mo‘min bu gunohlardan qochishi lozim.
3. Allohning rahmati kengdir, lekin u ham o‘z chegarasiga ega — kufr ustida o‘lgan kishi uchun mag‘firat yo‘q. Bu esa insonni to‘g‘ri yo‘lda sobit qolishga undaydi.
4. Oyat mo‘minlarni da’vat qilishga va odamlarni Islomga chaqirishga chorlaydi, chunki boshqalarni haq yo‘ldan to‘sish — katta gunoh ekani, aksincha, ularni haq yo‘lga boshlash — buyuk savob ishdir.