حجرات سۈرىسى — ئايەت 4

بۇ ئايەتتە ئاللاھ تائالا پەيغەمبەر ئەلەيھىسسالامغا ئەدەبسىزلىك قىلغان بەزى كىشىلەرنى ئەيىبلەپ، ئۇلارنىڭ ئەقىل-پاراسەتسىزلىكىنى بايان قىلىدۇ.

ئايەتتىكى ئىزاھقا موھتاج سۆزلەر:

• يُنَادُونَكَ: سىزنى چاقىرىدۇ، ئاۋازىنى كۆتۈرۈپ سىزگە نىدا قىلىدۇ.
• مِن وَرَاءِ الْحُجُرَاتِ: ھۇجرىلارنىڭ ئارقىسىدىن. بۇ يەردىكى «ھۇجرات» پەيغەمبەر ئەلەيھىسسالامنىڭ ئاياللىرىنىڭ ئۆيلىرىنى كۆرسىتىدۇ.
• أَكْثَرُهُمْ: ئۇلارنىڭ كۆپچىلىكى.
• لَا يَعْقِلُونَ: ئەقىل قىلمايدۇ، چۈشەنمەيدۇ.

ئايەتنىڭ تەپسىرى:

ئى پەيغەمبەر! شۇ كىشىلەر سىزنى ئۆيۈڭىزنىڭ سىرتىدىن، ھۇجرىلارنىڭ ئارقىسىدىن قاتتىق ئاۋاز بىلەن چاقىرىدۇ. ئۇلارنىڭ كۆپچىلىكى ھەقىقەتەن ئەقىل قىلمايدۇ. ئەگەر ئۇلار ئەقىل قىلغان بولسا، پەيغەمبەر ئەلەيھىسسالامغا ھۆرمەت قىلىشنى، ئۇنىڭغا ئەدەب بىلەن مۇئامىلە قىلىشنى بىلەتتى. ئۇلار سىزنى ئۆيۈڭىزنىڭ ئىچىدە ئارام ئېلىۋاتقان چېغىڭىزدا سىرتتىن ئاۋازىنى كۆتۈرۈپ چاقىرىش ئارقىلىق ئەدەبسىزلىك قىلدى. بۇ ئىش ئۇلارنىڭ ئەقىل-پاراسىتىنىڭ ئازلىقىنى ۋە ئەدەب-ئەخلاقنىڭ تۆۋەنلىكىنى كۆرسىتىدۇ.

ئەسلىدە ئەقىل دېگەن نەرسە كىشىنى ئەدەبلىك بولۇشقا، چوڭلارنى ھۆرمەت قىلىشقا، ئاللاھنىڭ پەيغەمبىرىگە مۇناسىپ مۇئامىلە قىلىشقا يېتەكلەيدۇ. پەيغەمبەر ئەلەيھىسسالام ئاللاھنىڭ ئەلچىسى بولۇپ، ئۇنىڭغا ھۆرمەت قىلىش ھەر بىر مۇئمىننىڭ بۇرچىدۇر. ئۇنىڭ ئۆيىنىڭ سىرتىدىن ئاۋازىنى كۆتۈرۈپ چاقىرىش ئۇنىڭغا بولغان ھۆرمەتسىزلىكنىڭ بىر شەكلىدۇر.

بۇ ئايەت بىزگە شۇنى ئۆگىتىدۇكى، پەيغەمبەر ئەلەيھىسسالامغا ۋە ئۇنىڭ ئەھلى بەيتىگە ھۆرمەت قىلىش، ئۇلارغا ئەدەب بىلەن مۇئامىلە قىلىش ھەر بىر مۇسۇلماننىڭ ئۈستىدىكى مۇھىم مەسئۇلىيەتتۇر. ئەقىللىق كىشى ھەمىشە ئەدەب-ئەخلاقنى ساقلايدۇ، چوڭلارنى ھۆرمەت قىلىدۇ، ئۆزىنىڭ ئاۋازىنى ۋە ھەرىكىتىنى تەڭشەپ تۇرىدۇ. ئاللاھ تائالا بىزنى ئەقىللىق، ئەدەبلىك ۋە ھۆرمەتلىك بەندىلەردىن قىلغاي!