Sure Hucurât — Ayet 4

Kelime Anlamları:

• Yünâdûneke: Seni çağırıyorlar, sana sesleniyorlar.
• Min verâil-hucurât: Odaların (hücrelerin) arkasından, dışarıdan.
• El-hucurât: Odalar, hücreler. Burada Peygamber Efendimiz'in (s.a.v.) hanımlarının odaları kastedilmektedir.
• Ekseruhum: Onların çoğu.
• Lâ ya'kılûn: Akletmezler, akıllarını kullanmazlar.

Tefsir:

Bu âyet-i kerîme, Peygamber Efendimiz'e (s.a.v.) karşı edep ve hürmetin önemini vurgulayan çok mühim bir derstir. Medine'ye hicretten sonra Mescid-i Nebevî'nin yanına, Peygamberimizin (s.a.v.) hanımları için odalar (hücreler) yapılmıştı. Bazı bedevî (çöl) Arapları, cahillikleri sebebiyle bu odaların dışından, kapı arkasından yüksek sesle "Ey Muhammed! Dışarı çık!" gibi kaba ifadelerle Peygamberimize (s.a.v.) sesleniyorlardı. Bu davranış, hem Peygamberimize (s.a.v.) karşı saygısızlık hem de İslam'ın edep anlayışına tamamen zıt bir hareketti.

Yüce Allah bu âyette, bu kimselerin çoğunun akıllarını kullanmadıklarını beyan buyurmaktadır. Çünkü akıl, insana büyüklere, peygamberlere ve değerli kimselere karşı nasıl davranılması gerektiğini gösterir. Onların bu kaba tutumları, kalplerindeki imanın zayıflığına ve akıl nimetinden mahrum oluşlarına işarettir. Oysa Peygamber Efendimiz (s.a.v.), Allah'ın elçisi ve insanların en şereflisidir. Ona karşı gösterilecek edep, aslında Allah'a karşı gösterilen edebin bir parçasıdır.

Bu âyet, biz ümmetine de önemli bir ders vermektedir: Peygamberimiz (s.a.v.) aramızda olmasa da, onun sünnetine, hadislerine ve onun getirdiği dine karşı saygılı olmak, onun ahlâkını ve edebini hayatımıza yansıtmak zorundayız. Onun ismi anıldığında salât ve selâm getirmek, onun yoluna uymak ve onun ümmetine karşı şefkatli olmak, bu edebin bir gereğidir. Ayrıca bu âyet, büyüklerimize, âlimlerimize ve devlet büyüklerimize karşı da nasıl davranmamız gerektiğini öğretir; sesimizi yükseltmemeyi, saygılı ve ölçülü olmayı emreder.

Sevgili kardeşlerim! Bu âyetten alacağımız en büyük ders, edep ve hürmettir. Edep, imanın meyvesidir. Kim Allah'a ve Resulüne karşı edepli olursa, dünyada da ahirette de kurtuluşa erer. Peygamberimiz (s.a.v.) bizlere en güzel örnektir; ona olan sevgimizi, sadece sözle değil, davranışlarımızla, onun sünnetine uyarak ve onun ahlâkıyla ahlâklanarak gösterelim. Allah hepimizi, Peygamberine (s.a.v.) hakkıyla edep ve hürmet gösteren kullarından eylesin. Âmin.