Аль-Маида сүрөсү — Аят 33

1. Аяттагы түшүндүрүүгө муктаж сөздөр:

• يُحَارِبُونَ اللَّهَ وَرَسُولَهُ – Аллахка жана Анын пайгамбарына каршы согуш ачуу, баш ийбөө, алардын буйруктарына каршы чыгуу.
• يَسْعَوْنَ فِي الْأَرْضِ فَسَادًا – жер бетинде бузукулук таратуу, башаламандык чыгаруу, адам өлтүрүү, мал-мүлктү талап-тоноо, жол кесүү.
• يُقَتَّلُوا – өлтүрүлүү.
• يُصَلَّبُوا – өлтүрүлгөндөн кийин жыгачка (же башка нерсеге) асып коюу.
• تُقَطَّعَ أَيْدِيهِمْ وَأَرْجُلُهُم مِّنْ خِلَافٍ – колдору жана буттары кайчылаш түрдө кесилүү: оң колу менен сол буту, эгер кайра кылса, сол колу менен оң буту.
• يُنفَوْا مِنَ الْأَرْضِ – өз жеринен алыс жерге сүргүн кылынып, ошол жерде камалып, тообо кылганы байкалганга чейин кармалуу.
• خِزْيٌ – шерменделик, маскаралык, кордук.
• عَذَابٌ عَظِيمٌ – улуу азап, катуу жаза.

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Бул аят Аллахка жана Анын элчисине каршы согуш ачып, баш ийбей, жер бетинде бузукулук таратып, адамдарды өлтүрүп, мал-мүлктөрүн талап-тоноочуларга, жол кесип, коомго коркунуч туудургандарга берилүүчү жазаны баяндайт. Мындай адамдардын жазасы төрт түрдүү болот: алар же өлтүрүлөт, же өлтүрүлүп жыгачка асылат, же оң колу менен сол буту (кайра кылса, сол колу менен оң буту) кесилет, же өз жеринен башка жакка сүргүн кылынып, ошол жерде камалат. Бул жазалар кылган кылмышынын оордугуна жараша колдонулат. Бул азап аларга дүйнөдө шерменделик жана кордук алып келет. Ал эми эгер тообо кылбаса, акыретте аларды күтүп турган нерсе – эң оор, эң катуу азап. Бул аят адилеттикти орнотуу, коомду коргоо жана бузукулуктун алдын алуу үчүн коюлган өкүм. Ошол эле учурда, эгер кылмышкер тообо кылып, оңолуп кетсе, Аллахтын ырайымы кеңири экендиги да эске алынат (бул аяттан кийинки аятта келгендей).

1. Бул аяттан алынуучу пайдалар жана Исламга болгон кызыгууну арттыруучу ойлор:

• Ислам дини коомдук коопсуздукту, тынчтыкты жана адилеттикти коргоого чоң маани берет. Жол кесүү, тоноо, зордук-зомбулук сыяктуу бузукулуктарга катуу тоскоол болот.
• Аллахтын өкүмдөрү адамдардын жашоосун коргоо, ынтымакты сактоо үчүн келген. Бул өкүмдөрдүн артында чоң даанышмандык жана ырайым бар.
• Кылмышкерге да тообо кылууга мүмкүнчүлүк берилет. Бул Исламдын адилеттүү жана ырайымдуу экендигин көрсөтөт.
• Дүйнөдөгү жаза – убактылуу, ал эми акыреттеги азап – түбөлүк. Бул адамды ойлонууга, туура жолго түшүүгө чакырат.
• Ислам – тынчтык, коопсуздук жана жакшылык дини. Ал адамдарды коргоого, адилеттикке жана жоопкерчиликке үндөйт. Ошондуктан ар бир адам бул диндин өкүмдөрүн түшүнүп, ага ылайык жашоого умтулушу керек.