Ан-Наджм сүрөсү — Аят 61

1. Аяттагы түшүндүрүүгө муктаж сөздөр:

• سَامِدُونَ (саамидуун): Бул сөз "سَمَدَ" деген тамырдан алынган. Араб тилинде бир нече маанини билдирет: (а) ойноо, көңүл ачуу жана жеңил ойлуу болуу; (б) текеберленип, чоңсунуп кетүү; (в) кайдыгерлик менен көңүл бурбоо, бейкапар болуу. Бул жердеги мааниси — Куранга жана аяттарга кайдыгер мамиле кылып, көңүл бурбай, жеңил ойлоп отуруу.

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Бул аят Ан-Нажм сүрөсүнүн акыркы аяттарынын бири болуп, андан мурунку аяттарда Аллах Таала Курандын чындыгы жөнүндө айтып, ага каршы чыккан адамдардын абалын сүрөттөйт. Аллах мындай дейт: "Силер бул Курандан таң калып, ага ишенбейсиңерби? Анан ага күлүп, шылдыңдайсыңарбы? Ага коркуп ыйлабайсыңарбы? Тескерисинче, силер андан бет буруп, кайдыгерлик менен отурасыңар."

"وَأَنتُمْ سَامِدُونَ" деген бөлүгү — "силер кайдыгерлик жана жеңил ой менен отурасыңар" дегенди билдирет. Башкача айтканда, силер Куранды угуп, анын эскертүүлөрүнө көңүл бурбай, оюн-тамашага берилип, же текеберленип, акыйкаттан бет буруп отурасыңар. Бул аят мындан мурунку аяттар менен байланышып, мушриктердин Куранга болгон мамилесин сындайт: алар аны укканда таң калышат, күлүшөт, ыйлашпайт жана андан бет бурушат. Ошондуктан аларга эскертүү берилип, Аллахка сажда кылып, Ага гана ибадат кылууга чакырылат.

1. Аяттан алынуучу пайдалар жана исламга болгон кызыгууну арттыруучу ойлор:

• Куран — олуттуу нерсе: Куран — бул жөн гана окула турган китеп эмес, ал адамды ойлонууга, эскертүү алууга жана Аллахка баш ийүүгө чакырган ыйык сөз. Ага кайдыгер мамиле кылуу — бул чоң жоготуу.
• Кайдыгерликтен сактануу: Аят бизди Куранды угуп, анын маанисин түшүнүп, ага жүрөгүбүз менен жооп берүүгө үндөйт. Куранды угуп ыйлоо, коркуу жана үмүт кылуу — ыймандуу адамдын белгиси.
• Ислам — ойлонуу жана жоопкерчилик дини: Ислам адамды жеңил ойлуулуктан, оюн-тамашадан алыстатып, олуттуулукка, жоопкерчиликке жана Аллахка болгон баш ийүүгө чакырат. Бул аят аркылуу биз өзүбүздү текшерип, Куранга болгон мамилебизди оңдоп, Аллахка ыклас менен ибадат кылууга умтулабыз.
• Аллахка сажда жана баш ийүү — бакыттын жолу: Аяттын аягында Аллахка сажда кылуу жана Ага гана ибадат кылууга чакырык бар. Бул бизге чыныгы тынчтык, бакыт жана ийгилик Аллахка баш ийүүдө экенин эскертет. Ошондуктан Куранды окуп, ага ылайык амал кылуу — бул дүйнө жана акырет бактысынын ачкычы.