سورت حشر — آیت 12

د مهمو کلمو معنا:

• لَئِنْ أُخْرِجُوا: که چېرې یقینًا وویستل شي (له خپلو کورونو او ځایونو څخه).
• لَا يَخْرُجُونَ مَعَهُمْ: د دوی سره به ونه وځي (منافقان به له یهودانو سره ملګري نه شي).
• قُوتِلُوا: که چېرې ورسره جنګ وشي.
• لَا يَنصُرُونَهُمْ: د دوی مرسته به نه کوي.
• لَيُوَلُّنَّ الْأَدْبَارَ: خامخا به شا کړي، یعنې له جنګ څخه به وتښتي.
• ثُمَّ لَا يُنصَرُونَ: بیا به (یهودان) هیڅ مرسته نه ترلاسه کوي.

تفسیر:

الله تعالیٰ په دې آیت کې د منافقانو او یهودانو ترمنځ د اړیکو حقیقت ښکاره کوي. منافقان یهودانو ته وعده ورکوي چې که تاسو وویستل شئ، موږ به له تاسو سره ووځو، او که پر تاسو جنګ وشي، موږ به ستاسو مرسته وکړو. خو الله تعالیٰ د دوی دغه دروغه خبرې ردوي او وایي: که یهودان له خپلو کورونو او ځایونو څخه وویستل شي، منافقان به له دوی سره نه وځي؛ او که پر یهودانو جنګ وشي، منافقان به د دوی مرسته ونه کړي. که چېرې منافقان د دوی مرستې ته لاړ هم شي، نو له جنګ څخه به وتښتي او شا به کړي، ځکه چې د دوی زړونه له ایمان او صداقت څخه تش دي. بیا به یهودان هیڅ مرسته ترلاسه نه کړي، نه له منافقانو او نه له بل چا څخه، او الله به دوی ذلیله او رسوا کړي.

دا آیت د یهودانو (بني نضیر) په اړه نازل شوی، چې کله مسلمانانو له مدینې څخه د دوی د ایستلو اراده وکړه، نو منافقانو د دوی ملاتړ وعده ورکړه، خو کله چې واقعیت ته ورسیدل، نو د خپلو وعدو څخه سرغړونه یې وکړه او یهودان یې یوازې پرېښودل.

فايدې:

1. د منافقانو بې وفايي: دا آیت ښیي چې منافقان هیڅکله په خپلو وعدو وفا نه کوي، او د دوی مرسته بې ارزښته ده. مسلمانان باید له داسې خلکو څخه خبرتیا ولري.
2. د الله پر وعده توکل: الله تعالیٰ تل خپلې وعدې پوره کوي، او د دښمنانو په مقابل کې د مسلمانانو مرسته کوي، که څه هم دښمنان ډېر وي.
3. د دروغو پایله: هغه څوک چې دروغ وایي او بې وفايي کوي، الله به دوی ذلیله او رسوا کړي، لکه څنګه چې منافقان او یهودان ذلیله شول.
4. د ایمان قوت: مسلمانان باید په الله باندې باور ولري او له هغه څخه مرسته وغواړي، نه له منافقانو او بې وفا خلکو څخه، ځکه چې یوازې الله تعالیٰ د مرستې څښتن دی.