Sure Haşr — Ayet 2

Kelime Anlamları:

• Ehl-i Kitap: Kendilerine kitap verilenler, yani Yahudiler ve Hristiyanlar.
• İlk Haşr: İlk toplanma/sürgün. Burada Medine'den Şam'a ilk sürgün ediliş kastedilir.
• Rü’b: Şiddetli korku, yüreğe düşen dehşet.
• İ'tibâr: Olaylardan ders almak, ibret almak.
• Ulü'l-ebsâr: Basiret sahipleri, akıl ve kalp gözü açık olanlar.

Tefsir:

Bu âyet-i kerîmede Yüce Allah, kudretinin ve azabının ne kadar büyük olduğunu gösteren ibretlik bir hadiseyi bizlere haber vermektedir. Allah Teâlâ, kitap ehlinden olup Peygamber Efendimiz’in (sallallahu aleyhi ve sellem) nübüvvetini inkâr eden ve verdikleri sözü bozarak Müslümanlara karşı düşmanlarla iş birliği yapan Benî Nadîr Yahudilerini, Medine’deki yurtlarından ve sahip oldukları hurmalıklarından, kalelerinden ilk defa sürgün edenin kendisi olduğunu beyan buyurmaktadır. Bu sürgün, onların Arap Yarımadası’ndan Şam diyarına ilk defa çıkarılmalarıdır.

Ey Müslümanlar! Siz, onların bu kadar zorlu ve güçlü olduklarını, kalelerinin sağlamlığını ve silahlarının çokluğunu bildiğiniz için, onların bu şekilde zelil bir halde yurtlarından çıkarılacaklarını hiç ummamıştınız. Onlar da kendilerini savunacak olan o yüksek ve sağlam kalelerinin, Allah’ın azabından kendilerini koruyacağını sanmışlardı. Fakat Allah’ın emri ve azabı, onların hiç hesaba katmadıkları bir yerden, yani Allah Resulü’nün onlarla savaşmasını emretmesiyle geldi. Yüce Allah, onların kalplerine öyle bir korku ve dehşet saldı ki, kendi elleriyle evlerini yıkmaya başladılar. İç taraflarını, Müslümanlar faydalanmasın diye kendileri tahrip ediyor, dış taraflarını da Müslümanlar yıkıyordu.

İşte ey akıl sahipleri, ey kalp gözü açık olanlar! Bu yaşananlardan ibret alın. Görüyorsunuz ki, güç, kuvvet, mal, mülk, kale ve ordu hiçbir şey Allah’ın azabını engelleyemez. Allah dilediğini yapar, dilediğini zelil eder, dilediğini aziz eder. Öyleyse sakın Allah’a isyan etmekten, O’nun emirlerine karşı gelmekten sakının. Bu dünyada azabı gecikebilir ama asla unutulmaz. Tıpkı Benî Nadîr’in başına gelenler gibi, Allah’a karşı gelenlerin sonu hüsrandır. Rabbimiz bizleri ibret alanlardan, O’na samimiyetle itaat edenlerden eylesin. Âmin.