سوره تغابن — آیه 9

معانی کلمات:

• یوم الجمع: روز قیامت که همهی خلائق در آن گرد آورده میشوند.
• تغابن: به معنای غبن و زیانکاری است؛ یعنی در آن روز، گروهی زیانکار و مغبون میشوند.
• تکفیر: پوشاندن و محو کردن گناهان.
• فوز عظیم: رستگاری و کامیابی بزرگ و بینهایت.

تفسیر آیه:

ای پیامبر! به یاد آور آن روزی را که خداوند همهی انسانها را از اولین تا آخرین برای حسابرسی و جزا در پیشگاه خود جمع میکند؛ آن روز، «یوم الجمع» نامیده شده است، زیرا تمام مخلوقات در آن گرد هم میآیند. آن روز، روزِ «تغابن» است؛ یعنی روزی که زیان و غبن آشکار میشود. در آن روز، اهل ایمان، اهل کفر را مغبون میبینند، زیرا مؤمنان با ایمان خود، منازل بهشتی کافران را به ارث میبرند و کافران با کفر خود، منازل جهنمی مؤمنان را از دست میدهند و در حقیقت، کافران با انتخاب کفر به جای ایمان، عقل خود را ناقص کرده و زیانکاری خود را آشکار میسازند.

سپس خداوند وعدهی خود را بیان میکند: هر کس به خدا ایمان آورد و عمل صالح انجام دهد، خداوند گناهان او را میبخشاید و محو میکند و او را به باغهایی از بهشت وارد میکند که از زیر قصرها و درختانش نهرها جاری است. آنان در این باغها جاودانه میمانند و هرگز از آن خارج نمیشوند و نعمتهای آن هیچگاه قطع نمیگردد. این همان رستگاری بزرگ و کامیابی عظیمی است که هیچ موفقیتی در دنیا به پایهی آن نمیرسد، زیرا هم نفع ابدی را به همراه دارد و هم از عذاب جاودان جلوگیری میکند.

فواید و پیامهای آیه:

• ایمان و عمل صالح، دو بال پرواز به سوی سعادت ابدی هستند؛ ایمان بدون عمل و عمل بدون ایمان، هر دو ناقصاند.
• رحمت خداوند بر گناهان بندگان مؤمن غلبه دارد؛ او با فضل خود، سیئات را پاک میکند و با کرم خود، پاداش عظیم میدهد.
• یادآوری روز جمع و حسابرسی، انسان را از غفلت و سرگرمی به دنیا بازمیدارد و او را به آمادگی برای آن روز بزرگ ترغیب میکند.
• زیان واقعی، زیان در آن روز است؛ پس عاقل کسی است که با ایمان و عمل نیک، خود را از زیان و خسران ابدی نجات دهد.
• جاودانگی در بهشت و نعمتهای بیپایان، هدف نهایی و شایستهی تلاش انسان است و هیچ موفقیت مادی و دنیوی با آن قابل مقایسه نیست.