Ат-Тагабун сүресі — Аят 9

1. Сөздердің мағынасы:

• يَوْمَ يَجْمَعُكُمْ – Барлық адамзатты жинайтын күн, яғни Қиямет күні.
• لِيَوْمِ الْجَمْعِ – Жиналу күні үшін. Бұл күн барлық жаратылыстың бір жерге жиналатын күні болғандықтан осылай аталған.
• التَّغَابُنِ – «Тағабун» сөзі «ғабн» түбірінен алынған, мағынасы – зиян шегу, ұтылу, кем болу. Бұл күні кәпірлер мен мұсылмандар арасындағы айырмашылық айқын көрінеді: мұсылмандар жұмаққа, кәпірлер тозаққа барады, сондықтан біреулер ұтып, біреулер ұтылады.
• يُكَفِّرْ عَنْهُ سَيِّئَاتِهِ – Оның күнәларын жасырып, кешіреді.
• جَنَّاتٍ تَجْرِي مِن تَحْتِهَا الْأَنْهَارُ – Астынан өзендер ағып жатқан жұмақ бақтары.
• الْفَوْزُ الْعَظِيمُ – Ұлы жеңіс, ұлы сәттілік.

1. Аяттың тәпсірі:

Алла Тағала бұл аятта Қиямет күнін еске салады. Ол күні Алла барлық адамзатты – алғашқыларды да, соңғыларды да – бір жерге жинайды. Бұл күн «Жиналу күні» деп аталады, себебі бүкіл жаратылыс сол күні есеп беру үшін жиналады. Сол күн «Тағабун күні» – яғни ұтылу мен зиян шегу күні. Бұл күні ақиқат ашылып, кімнің ұтып, кімнің ұтылғаны белгілі болады. Иманды адамдар жұмаққа кіріп, мәңгілік бақытқа жетеді, ал күпірлік еткендер тозаққа түсіп, мәңгілік азапқа қалады. Кейбір тәпсіршілер айтқандай, жұмаққа кірген мұсылмандар тозаққа лайық болған орындарды иемденеді, ал тозаққа кіргендер жұмаққа лайық болған орындардан айырылады – міне, нағыз ұтылу осы.

Содан кейін Алла Тағала иман етіп, ізгі амал жасағандарға уәде береді: Ол олардың күнәларын кешіріп, жасырады және астарынан өзендер ағып жатқан жұмақ бақтарына кіргізеді. Олар онда мәңгілік қалады, ешқашан шықпайды және нығметтері үзілмейді. Осы мәңгілік жұмақтағы бақыт – ең үлкен жеңіс, оған тең келетін ешбір жеңіс жоқ. Бұл – Алланың рақымымен жеткен ұлы сәттілік.

1. Аяттан алынатын пайдалы ғибраттар:

• Қиямет күнінің хақ екеніне сену – иманның негіздерінің бірі. Сол күнді еске алу адамды ізгі амалға шақырады.
• Бұл дүние – өтпелі, ал мәңгілік өмір – ақиқат. Шынайы ұтыс – жұмаққа кіру, шынайы ұтылу – тозаққа түсу.
• Иман мен ізгі амал қатар жүруі керек. Тек сену жеткіліксіз, сондай-ақ жақсылық жасау қажет.
• Алла Тағала күнәларды кешіреді және жұмақпен сыйлайды – бұл Оның шексіз рақымының көрінісі. Бұл мұсылманды үміттендіріп, Аллаға деген сүйіспеншілігін арттырады.
• Жұмақтың нығметтері мәңгілік және үзілмейді – бұл адамды осы дүниенің уақытша ләззаттарына алданбай, мәңгілік бақытқа ұмтылуға шақырады.
• Бұл аят мұсылманды Алланың уәдесіне сенімді болуға, сабыр етуге және ізгі амалдарды көбейтуге ынталандырады. Ислам – адамды нағыз жеңіске, мәңгілік бақытқа жетелейтін жол.