Аль-Калам сүрәсе — Аять 9

Сүзләрнең мәгънәләре:

• وَدُّوا — алар теләде, яратты.
• تُدْهِنُ — син йомшаклык күрсәтеп, аларга яраклашыр идең (диндә ташлама ясар идең).
• فَيُدْهِنُونَ — алар да сиңа йомшаклык күрсәтеп, каршы чыгудан туктар иделәр.

Аять тәфсире:

Бу аятьтә Аллаһы Тәгалә пәйгамбәребезгә (с.г.в.) мөшрикләрнең эчке теләкләрен хәбәр итә. Алар күңелләрендә синең үзеңә каршы дошманлык тоталар, ләкин синең аларның ялган диннәренә, гореф-гадәтләренә бераз гына булса да яраклашып, йомшаклык күрсәтүеңне бик нык телиләр. Алар синең аларның сынымнарга табынуларын гаепләмәвеңне, яки аларның кайбер гамәлләрен хуплавыңны көтәләр. Әгәр син аларга бу яктан ташлама ясасаң, алар да үз чиратында сиңа каршы сүзләрен, золымнарын туктатып, синең белән тыныч яшәргә риза булырлар иде.

Ләкин Аллаһы Тәгалә пәйгамбәренә (с.г.в.) бу тәкъдимне катгый рәвештә кире кагарга кушый, чөнки дин мәсьәләсендә бернинди компромисс, бернинди ташлама булырга тиеш түгел. Хак дин — ул хак дин, ул һичкемгә яраклашып үзгәрми. Пәйгамбәрнең (с.г.в.) эше — хакны ирештерү, ә кешеләрнең ризалыгын эзләү түгел.

Аятьтән алынган файдалар:

• Дин мәсьәләсендә кешеләрнең ризалыгы өчен хакыйкатьне бозарга, яки ялганга ташлама ясарга ярамый. Мөэмин кеше һәрвакыт хакны сөйләргә тиеш, хәтта бу аның белән башкалар арасында аерылышуга китерсә дә.
• Ислам динендә ике йөзлелек, ягъни күңелдә бер нәрсә тотып, телдә башка сөйләү тыелган. Мөэмин кеше туры сүзле һәм ихлас булырга тиеш.
• Кәферләрнең мөэминнәргә карата мәхәббәте чын ихлас түгел, ә аларның үз мәнфәгатьләренә генә корылган. Шуңа күрә аларның ризалыгын эзләп тору — буш эш.
• Бу аять мөэминнәргә сынау вакытында сабыр итәргә һәм үз диннәрендә нык торырга өйрәтә. Аллаһы ризалыгы — бөтен нәрсәдән дә өстен.