سوره قلم — آیه 9

معانی کلمات:

• وَدّوا: آرزو کردند و دوست داشتند.
• تُدْهِنُ: نرمش نشان دهی و با آنها مدارا کنی (در راه دین).
• فَیُدْهِنُونَ: پس آنها نیز با تو نرمش نشان دهند و از مخالفت دست بردارند.

تفسیر آیه:

این آیه شریفه بیانگر دشمنی پنهان و حیلهگرانهی کافران و مشرکان با پیامبر اسلام (صلیاللهعلیهوسلم) است. آنها در دل آرزو میکردند و بسیار دوست میداشتند که پیامبر (ص) در برابر آنها نرمش نشان دهد و در مسائل دینی با آنها مدارا و سازش کند؛ یعنی از بیان حق و مبارزه با باطل دست بردارد و در برابر شرک و بتپرستی کوتاه بیاید. آنها میخواستند پیامبر (ص) در دین خود سستی به خرج دهد و با آنها مصالحه کند، تا در عوض، آنها نیز از آزار و اذیت و دشمنی با او دست بردارند و با او مدارا کنند. اما این خواستهی آنها نه از روی محبت و خیرخواهی بود، بلکه نقشهای برای منحرف کردن پیامبر (ص) از مسیر رسالت و تضعیف اسلام بود. خداوند متعال در این آیه، این خواستهی پلید آنها را افشا میکند تا پیامبر (ص) و مؤمنان هوشیار باشند و هرگز در برابر دشمنان دین، ذرهای نرمش و سازش در اصول دین از خود نشان ندهند.

فواید و پیامهای آیه:

1. ثبات قدم در برابر دشمنان: مؤمن باید در اصول دین و ارزشهای الهی استوار باشد و هرگز به خاطر خوشایند دشمنان، از حق کوتاهی نکند.
2. آگاهی از حیلههای دشمن: دشمنان اسلام همواره در تلاشاند تا مؤمنان را به سستی و سازش در دین ترغیب کنند؛ بنابراین باید هوشیار بود و فریب ظاهر دوستانهی آنها را نخورد.
3. ارزش استقامت در راه حق: نرمش و مدارا در امور شخصی و اجتماعی پسندیده است، اما در برابر دشمنان دین و در اصول اعتقادی، استقامت و پایداری لازم است و این همان راهی است که پیامبر (ص) و یارانش پیمودند و سربلند شدند.
4. پاداش الهی برای صابران: این آیه به مؤمنان اطمینان میدهد که اگر در برابر این خواستههای نابجا استقامت کنند، خداوند یاری و پاداش عظیم خود را نصیبشان خواهد کرد و دشمنان را خوار و ذلیل خواهد نمود.