Аль-Калам сүрөсү — Аят 9

1. Сөздөрдүн мааниси:

• وَدُّوا: алар каалашты, көксөштү.
• لَوْ تُدْهِنُ: сен (оо, Мухаммад) аларга жумшактык кылып, диниңден компромисс кылсаң.
• فَيُدْهِنُونَ: алар да сага жумшактык кылышат, сени айыптоону токтотушат.

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Бул аятта Аллах Таала пайгамбарга (ага Аллахтын тынчтыгы жана саламы болсун) каапырлардын жашыруун ниетин ачып берет. Алар пайгамбардын диний иштерде аларга жумшак мамиле кылышын, алардын каапырлыгына, адашуусуна же туура эмес иштерине макул болуп, ыңгайлашып берүүсүн эңсешет. Эгер пайгамбар аларга ушундай жумшактык кылса, алар да ага каршы сүйлөбөй, аны айыптабай, тынчтык орнотууга даяр болушмак. Бирок бул сунуш диндин негиздерине доо кетирүүнү, акыйкаттан баш тартууну камтыйт. Ошондуктан Аллах пайгамбарын мындай компромисстен эскертип, акыйкатта бекем турууга буйруйт. Диндеги негизги принциптерден, айрыкча ыйман менен ширктин, акыйкат менен адашуунун ортосундагы айырмадан эч качан баш тартууга болбойт. Бул аят мусулмандарга да сабак: алар душмандардын ырайымдуулук көрсөтүү, жумшактык кылуу деген шылтоолору менен диний ишенимдерин, баалуулуктарын сатып жибербей, акыйкатта туруктуу болушу керек.

1. Алынуучу пайдалар:

• Бул аят Аллахтын пайгамбарга болгон камкордугун жана анын умматына болгон ырайымын көрсөтөт: Аллах аларды душмандардын жашыруун айла-амалдарынан эскертип, акыйкат жолунда бекем турууга жардам берет.
• Ислам дини акыйкатты, адилеттикти жана принципиалдуулукту үйрөтөт. Динде компромисс, жумшактык деген шылтоо менен ыймандын негиздерин бузууга жол берилбейт.
• Мусулмандар душмандардын достук, тынчтык деген сунуштарынын артында кандайдыр бир кызыкчылык, айла-амал болушу мүмкүн экенин эске алып, сергек болушу керек.
• Аллах Таала пайгамбарды жана анын жолун жүргөндөрдү акыйкатта туруктуу болууга, диндеги негизги баалуулуктарды коргоого чакырат. Бул аят аркылуу мусулмандар өз ишенимдеринде бекем болуп, Аллахтын ырайымына жетүүгө умтулушат.