Soera Al-A'raf — Vers 12

Woordverklaringen:

• Mā mana‘aka: Wat heeft jou weerhouden of tegengehouden?
• Allā tasjuda: Dat jij niet neerknielt (de ‘lā’ is hier extra ter bevestiging van de betekenis).
• Idh amartuka: Terwijl Ik jou daartoe bevel heb gegeven.
• Anā khayrun minhu: Ik ben beter dan hem (Adam).
• Khalaqtanī min nār: U heeft mij uit vuur geschapen.
• Wa khalaqtahu min tīn: En U heeft hem uit klei geschapen.

Tafsir (Uitleg):

Toen Allah de Almachtige Adam schiep en de engelen beval om voor hem neer te knielen als een eerbetoon, gehoorzaamden zij allen. Maar Iblies (Satan) weigerde hoogmoedig. Daarom sprak Allah hem toe met een bestraffende en verwijtende vraag: "Wat heeft jou weerhouden om neer te knielen toen Ik jou dat beval?" Het is een vraag die de ernst van de overtreding benadrukt en Iblies de kans geeft om zijn excuus te geven.

In plaats van berouw te tonen of zijn fout toe te geven, antwoordde Iblies met hoogmoed en zelfoverschatting: "Ik ben beter dan hem. U heeft mij uit vuur geschapen en hem uit klei." Hij redeneerde dat vuur edeler en lichter is dan klei, en daarom verdiende hij meer eer dan Adam. Maar deze redenering was volledig verkeerd. De ware waarde van een schepsel ligt niet in de materie waaruit het geschapen is, maar in de eer die Allah eraan verleent. Allah had Adam juist geëerd door hem kennis te geven en door de engelen te bevelen voor hem neer te knielen. Bovendien is klei het oorsprongselement van leven, vruchtbaarheid en groei, terwijl vuur een element is van vernietiging en verbranding. De keuze van Iblies was dus niet alleen ongehoorzaamheid, maar ook een blijk van domheid en arrogantie, omdat hij zijn eigen oordeel boven het bevel van zijn Schepper stelde.

Deze gebeurtenis bevat een grote les voor de mensheid: hoogmoed en het minachten van anderen op basis van afkomst, ras of sociale status is een kwalijke eigenschap die tot de ondergang leidt. Ware eer ligt in gehoorzaamheid aan Allah en in het tonen van nederigheid. Laten wij daarom altijd nederig blijven en ons niet laten verleiden door zelfingenomenheid, want dat was precies de val van Iblies. Moge Allah ons beschermen tegen de valkuilen van hoogmoed en ons leiden naar het pad van oprechte dienstbaarheid aan Hem.