Аль-Араф сүрөсү — Аят 12

1. Керектүү сөздөрдүн мааниси:

• مَنَعَكَ (мана'ака): сага тоскоол болду, сени кармады.
• أَلَّا تَسْجُدَ (алля тасжуда): "لا" сөзү бул жерде кошумча мааниде келип, "сажда кылбай калышыңа" дегенди билдирет.
• إِذْ أَمَرْتُكَ (из амартука): мен сага буйрук кылган убакта.
• خَيْرٌ (хайрун): жакшыраак, артык.
• طِينٍ (тынин): ылай, баткак.

1. Түшүндүрмө:

Аллах Таала Иблиске: "Эй Иблис, мен сага Адамга сажда кыл деп буйрук кылганымда, сага эмне тоскоол болду, эмне үчүн сажда кылбадың?" – деп сурады. Бул суроо жемелоо жана айыптоо маанисинде айтылды.

Иблис мынадай жооп берди: "Мен Адамдан артыкмын. Сен мени оттон жараттың, ал эми аны ылайдан жараттың. От ылайдан артык жана таза." Ошентип, ал өзүнүн ою боюнча оттун ылайдан жогору экенин негиз кылып, Аллахтын буйругуна баш ийбей кетти.

Чындыгында, Иблис жаңылышты. Артыкчылык жаратылган нерсенин затында эмес, Аллах кимди артык кылса, ошондо. Аллах ылайды оттон артык кылган. Анткени топурак – өсүмдүктөрдүн, бак-дарактардын жашоосунун себеби, ал эми от – кыйроонун жана өрттүн себеби. Иблис өзүнүн текеберлиги жана өзүн жогору коюусу менен Аллахтын буйругуна каршы чыкты.

1. Бул аяттан алынуучу пайдалар:

• Аллахка баш ийүү жана Анын буйруктарын аткаруу – ыймандын негизи. Ким буйрукка баш ийбесе, ал текеберликке жана адашууга түшөт.
• Өзүн башкалардан артык сезүү, уруу-тек, зат же жаратылыш негизинде башкаларды кемсинтүү – Иблистин жолу. Ислам адамдардын ортосунда теңдикти жана адилеттикти орнотот.
• Артыкчылык такыбалык менен гана өлчөнөт, жаратылыштын заты менен эмес. Бул дүйнөдө ар ким өзүнүн жакшы иштери жана такыбасы менен Аллахтын алдында баалуу.
• Ислам – текеберликти жок кылып, момундукка, илимге жана жакшылыкка чакырган дин. Бул аят аркылуу ар бир адам өзүнөн суранып, Аллахтын буйруктарына моюн сунууга умтулушу керек.