Сураи Аль-Араф — Оят 12

1. Маънои калимаҳо:

— «مَنَعَكَ»: туро боздошт.

— «أَلَّا تَسْجُدَ»: ки саҷда накунӣ. Дар ин ҷо «لا» зиёдатӣ аст ва маъно чунин аст: чӣ чиз туро аз саҷда боздошт?

— «إِذْ أَمَرْتُكَ»: он вақте ки Ман ба ту фармон додам.

— «أَنَا خَيْرٌ مِّنْهُ»: ман аз ӯ беҳтарам.

— «طِينٍ»: гил.

1. Тафсири оят:

Аллоҳи Таъоло ба Иблис рӯй оварда, ӯро сарзаниш кард ва пурсид: чӣ чиз туро боздошт аз он ки ба Адам саҷда кунӣ, дар ҳоле ки Ман ба ту фармон дода будам? Иблис дар ҷавоб гуфт: маро аз саҷда он чиз боздошт, ки ман аз ӯ беҳтарам; зеро Ту маро аз оташ офаридаӣ ва ӯро аз гил офаридаӣ. Ӯ гумон кард, ки оташ аз гил шарафмандтар аст. Ин ҷавоби Иблис аз рӯи кибру ғурур ва худписандӣ буд, на аз рӯи далели дуруст. Дар ҳақиқат, бартарӣ ва шараф ба тақво ва итоат аст, на ба асли офариниш. Аллоҳ таъоло гилро бар оташ бартарӣ додааст, зеро гил сабаби ҳаёт ва рӯиши растанӣ ва дарахтон аст, аммо оташ сабаби нобудӣ ва ҳалокат аст. Иблис бо ин гуфтори худ фармони Аллоҳро рад кард ва аз ҳақиқати бандагӣ ва итоат рӯй гардонд.

1. Фоидаҳо:

— Ин оят нишон медиҳад, ки итоат ба фармони Аллоҳ воҷиб аст ва ҳеҷ баҳонае барои тарки он қабул нест.

— Кибр ва худписандӣ сабаби асосии гуноҳ ва дурӣ аз раҳмати Аллоҳ аст, чунон ки Иблис бо кибр аз саҷда худдорӣ кард.

— Бартарӣ ва арзиш дар назди Аллоҳ ба тақво ва амали солеҳ аст, на ба насаб, мол ё асли офариниш.

— Ин оят моро огоҳ мекунад, ки аз пайравии ҳавои нафс ва баҳонаҳои беасос парҳез кунем ва ба фармонҳои Аллоҳ бо фурӯтанӣ итоат намоем.

— Қуръон бо тарзи баёни равшан ва мантиқи қавӣ роҳи ҳақро нишон медиҳад ва моро ба андеша ва ибрат гирифтан даъват мекунад.