اُھو (الله) آھي جنھن اوھان کي ھڪ وجود مان بڻايو ۽ منجھانئس سندس زال ھن لاءِ بڻايائين ته ساڻس آرام وٺي، پوءِ جنھن مھل (اُھو) گڏ ٿيندو آھي ته اُھا ھلڪي بار سان ڳورھاري ٿيندي آھي ۽ اُن سان گھمندي رھندي آھي، وري جنھن مھل ڏاڍي ڳري ٿيندي آھي (تنھن مھل) ٻئي پنھنجي پالڻھار کي سڏيندا آھن (ته قسم آھي) ته جيڪڏھن اسان کي صحيح سالم ٻار ڏيندين ته ضرور شڪر ڪندڙن مان ٿينداسون.
🌐 Additional reference in اردو
🌐 اردو
وہ خدا ہی تو ہے جس نے تم کو ایک شخص سے پیدا کیا اور اس سے اس کا جوڑا بنایا تاکہ اس سے راحت حاصل کرے۔ سو جب وہ اس کے پاس جاتا ہے تو اسے ہلکا سا حمل رہ جاتا ہے اور وہ اس کے ساتھ چلتی پھرتی ہے۔ پھر جب کچھ بوجھ معلوم کرتی یعنی بچہ پیٹ میں بڑا ہوتا ہے تو دونوں میاں بیوی اپنے پروردگار خدائے عزوجل سے التجا کرتے ہیں کہ اگر تو ہمیں صحیح وسالم (بچہ) دے گا تو ہم تیرے شکر گذار ہوں گے
نَفْسٍ وَاحِدَةٍ: هڪ ئي نفس، يعني حضرت آدم عليه السلام.
زَوْجَهَا: سندس زال، يعني حضرت حواء عليها السلام.
لِيَسْكُنَ إِلَيْهَا: ته هن وٽ آرام ۽ سڪون حاصل ڪري، يعني ته هن سان مانوس ٿئي.
تَغَشَّاهَا: هن سان مباشرت ڪئي، يعني زال سان صحبت ڪئي.
حَمْلًا خَفِيفًا: هلڪو بار، يعني شروعاتي نُطفو جيڪو عورت کي ڪا تڪليف نه ڏئي.
فَمَرَّتْ بِهِ: پنهنجي روزاني ڪمن ۾ ان کي کڻي هلندي رهي، يعني حمل کي هلڪو محسوس ڪندي رهي.
أَثْقَلَت: حمل ڳري ٿي ويو، يعني ٻار وڏو ٿي ويو ۽ پيٽ ۾ ڳرو محسوس ٿيڻ لڳو.
صَالِحًا: صحيح ۽ سالم، يعني چڱي ۽ صحيح جسم وارو ٻار.
2) آيت جي تفسير:
الله تعاليٰ پنهنجي قدرت ۽ رحمت جو بيان ڪندي فرمائي ٿو ته اهو ئي آهي جنهن توهان سڀني انسانن کي هڪ ئي نفس مان پيدا ڪيو، يعني حضرت آدم عليه السلام مان. ۽ پوءِ انهيءَ هڪ نفس مان سندس زال حضرت حواء عليها السلام پيدا ڪيائين، ته جيئن حضرت آدم کي هن وٽ آرام ۽ سڪون حاصل ٿئي ۽ هو هن سان مانوس ٿئي. اهو ئي حڪمت جو سبب هو جو زال کي مڙس جي لاءِ ساٿي ۽ سڪون جو ذريعو بڻايو ويو.
پوءِ جڏهن مڙس پنهنجي زال سان صحبت ڪئي ته عورت هلڪو حمل کڻي بيٺي، جيڪو شروعات ۾ ايترو هلڪو هو جو کيس ڪا خاص تڪليف محسوس نه ٿي. هوءَ پنهنجي روزاني ڪمن ڪارين ۾ مصروف رهي ۽ حمل کي هلڪو ئي محسوس ڪندي رهي. پوءِ جڏهن حمل وڌيو ۽ ٻار پيٽ ۾ وڏو ٿيو ته حمل ڳرو ٿي پيو ۽ عورت کي مشڪل محسوس ٿيڻ لڳي، ۽ ولادت جو وقت ويجهو آيو.
انهيءَ سختيءَ ۽ مشڪل جي وقت ۾ مڙس ۽ زال ٻئي پنهنجي رب ڏانهن دعا گهرڻ لڳا ۽ چيائون ته اي اسان جا رب! جيڪڏهن تون اسان کي صحيح ۽ سالم ٻار عطا ڪرين ٿو ته اسان ضرور تنهنجي نعمتن جا شڪرگذار ٿينداسين.
هن آيت ۾ الله تعاليٰ انسان جي پيدائش جي شروعات، مڙس ۽ زال جي رشتي جي حڪمت، حمل جي مرحلن، ۽ اولاد جي نعمت لاءِ الله ڏانهن دعا ۽ شڪر جي اهميت بيان ڪئي وئي آهي. اهو سيکارڻ آهي ته اولاد الله جي وڏي نعمت آهي ۽ ان لاءِ الله جو شڪر ادا ڪرڻ گهرجي.
3) آيت مان حاصل ٿيندڙ فائدا:
الله تعاليٰ پوري انسانيت کي هڪ ئي نفس (حضرت آدم عليه السلام) مان پيدا ڪيو، جنهن مان معلوم ٿئي ٿو ته سڀ انسان هڪ ٻئي جا ڀائر ۽ ڀينر آهن، ۽ نسل، رنگ ۽ قوم جي بنياد تي وڇوٽي ۽ نفرت جو ڪو به جواز ناهي.
مڙس ۽ زال جو رشتو الله جي طرفان هڪ عظيم نعمت آهي، جنهن جو مقصد هڪ ٻئي وٽ سڪون ۽ آرام حاصل ڪرڻ آهي. اهو رشتو محبت، همدردي ۽ سهڪاري جو ذريعو آهي.
اولاد الله جي وڏي نعمت آهي. حمل جي هلڪي مرحلي کان وٺي ڳري مرحلي تائين، ۽ پوءِ ولادت جي تڪليف تائين، سڀ الله جي قدرت جا نشان آهن.
مشڪل ۽ تڪليف جي وقت ۾ الله ڏانهن دعا گهرڻ ۽ ان تي ڀروسو ڪرڻ گهرجي، ڇاڪاڻ ته اهو ئي حقيقي مددگار ۽ رب آهي.
صحيح ۽ سالم اولاد لاءِ دعا گهرڻ ۽ ان تي الله جو شڪر ادا ڪرڻ مؤمن جي صفت آهي. شڪرگذاري نعمتن کي وڌائي ٿي ۽ الله جي رضا جو ذريعو آهي.
هي آيت اسان کي سيکارڻ ٿي ته زندگيءَ جي هر مرحلي ۾ الله جي ياد ۽ شڪر کي قائم رکڻ گهرجي، ۽ اولاد جهڙي عظيم نعمت تي به الله جو شڪر ادا ڪرڻ گهرجي.
پوءِ جنھن مھل انھن کي صحيح سالم ٻار ڏيندو آھي (ته) جيڪي اُنھن کي ڏنائين تنھن ۾ الله سان شريڪ مقرر ڪندا آھن، ۽ جنھن شيء کي الله سان شريڪ بڻائيندا آھن تنھن کان الله جو شان مٿاھون آھي.
SurahQuran.com was founded as a humble effort to serve the Noble Book and the pure Sunnah, to invite people to Allah, and to make the religious sciences accessible according to the methodology of the Quran and Sunnah. We praise and thank Allah for His grace, and we ask Him to accept our work and make it sincere for His noble Face.