Аль-Араф сүрөсү — Аят 48

1. Аяттагы түшүндүрүүнү талап кылган сөздөр:

• الْأَعْرَافِ (аль-Аъраф): Бейиш менен тозоктун ортосундагы бийик дубал же дөңсөө. Анын үстүндө турган адамдар жакшылыктары менен күнөөлөрү тең келгендер болот.
• بِسِيمَاهُمْ (би-сиимааһум): Алардын белгилери, сырткы көрүнүштөрү аркылуу. Мисалы, беттеринин караңгылыгы, көздөрүнүн көгүш тартышы сыяктуу өзгөчө белгилер.
• مَا أَغْنَىٰ (маа ағнаа): Эмне пайда келтирди, эмне кереги тийди.
• جَمْعُكُمْ (жамъукум): Чогулткан нерселериңер — байлык, мал-мүлк, адамдар, жардамчылар.
• تَسْتَكْبِرُونَ (тастакбируун): Тебетендик кылып, акыйкатты кабыл алуудан баш тартуу.

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Аърафта турган адамдар тозоктогу таанымал адамдарга — алардын өзгөчө белгилеринен тааныган каапыр башчыларга — кайрылышат. Аларга мындай деп айтышат: «Дүйнөдө чогулткан байлыгыңар, жардамчыларыңар жана эл-журтуңар силерге эч пайда келтирген жок. Акыйкатты кабыл алуудан тебетендик кылып баш тартканыңар да силерге эч нерсе берген жок».

Башкача айтканда, алар дүйнөдө күч-кубат, байлык жана даңк менен мактанып, ыйман келтирүүдөн жана акыйкатты моюн сунуудан текеберленген эле. Бирок кыямат күнү ал нерселердин баары жок болуп, аларга эч кандай пайда бербей калды. Азыр алар тозоктогу азап ичинде калып, өкүнүчтөн башка эч нерсеге ээ эмес.

1. Аяттан алынуучу пайдалуу сабактар:

• Дүйнөдөгү байлык, бийлик жана көптүк адам акыретте адамды куткарбайт. Эң чоң байлык — ыйман жана жакшылык иштер.
• Тебетендик жана акыйкатты четке кагуу адамды тозокко алып барат. Кичипейилдик жана чындыкты кабыл алуу болсо куткаруунун жолу.
• Аллах Таала адамдарды сырткы белгилеринен да тааныйт жана ар бир адамдын абалын жакшы билет. Ошондуктан ичибизди тазалап, чын ыкластан ыйман келтиришибиз керек.
• Ислам дини адамды дүйнөгө алданып калбоого, акыретти эстен чыгарбоого чакырат. Бул аят бизге дүйнөнүн убактылуу кооздугуна азгырылбай, акырет үчүн аракет кылууну үйрөтөт.
• Ыйман жана жакшылык — адамдын эң чоң досу жана куткаруучусу. Ал эми текеберлик менен акыйкаттан баш тартуу — эң чоң душман.