Anfol surasi — Oyat 47

Kalimalarning ma'nolari:

• Batar – kibr, havo va nafsning ko'ziga ko'rinish.
• Riya – odamlarga ko'z-ko'z qilish, ular oldida o'zini ko'rsatish.
• Yasudduna – to'smoq, qaytarmoq.
• Muhit – har tomonlama qamrab oluvchi, hech narsa undan yashirin qolmaydigan.

Tafsir:

Ey mo'minlar! Sizlar ham Makka mushriklari kabi bo'lmang. Ular o'z diyorlaridan (Makka shahridan) kibr-u havoyi nafs bilan, odamlarga o'zlarini ko'rsatish uchun chiqdilar. Ular Badr jangiga chiqishda asl maqsadlari Allohning dinini yoyish yoki haqni himoya qilish emas, balki o'zlarining shijoat va mardliklarini odamlarga namoyish qilish edi. Ular nafaqat bu yomon niyatlar bilan chiqdilar, balki odamlarni Allohning yo'lidan (Islom dinidan) qaytarishga ham urinardilar. Ular Allohning yo'liga to'siq bo'lib, odamlarning imon keltirishlariga mone'lik qilardilar.

Ey mo'minlar, sizlar ularning bu qabih xatti-harakatlaridan saqlaning. Chunki Alloh taolo ularning qilgan barcha ishlarini, yashirin va oshkora amallarini to'liq biladi va qamrab olgandir. Uning ilmidan hech narsa chetda qolmaydi. U ularning niyatlari va xatti-harakatlariga qarab, ularga munosib jazo beradi.

Foydalar:

• Bu oyat mo'minlarga jihod va boshqa ibodatlarda niyatni tozalashni, Allohning roziligini ko'zlashni o'rgatadi. Amalning qadri uning niyatiga bog'liqdir.
• Kibr, havoyi nafs va riyo – inson amallarini barbod qiluvchi xavfli illatlardir. Mo'min bu illatlardan doimiy ravishda hazar qilishi lozim.
• Alloh taoloning ilm-farosati hamma narsani qamrab olgan. Bu esa mo'min uchun katta tasalli va qo'rquv manbaidir: yaxshilik qilsa, Alloh buni ko'radi va mukofotlaydi; yomonlikdan saqlansa, Alloh buni biladi va himoya qiladi.
• Musulmon jamiyati dushmanlarga qarshi kurashda ham, boshqa ishlarda ham sof niyat bilan, faqat Allohning roziligi uchun harakat qilishi kerak. Riyo va manmanlikka asoslangan harakat hech qachon barakali bo'lmaydi.