Anfol surasi — Oyat 56

Kalimalarning ma'nolari:

• عَاهَدتَّ — sen ular bilan ahd-u paymon qilgansan, ya'ni ularga o'zaro tinchlik va urushmaslik to'g'risida va'da bergansan.
• يَنقُضُونَ — buzadilar, bekor qiladilar.
• عَهْدَهُمْ — bergan va'dalarini, ahd-u paymonlarini.
• لَا يَتَّقُونَ — Allohdan qo'rqmaydilar, Uning jazosidan cho'chimaydilar.

Tafsir:

Ushbu oyatda Alloh taolo Payg'ambarimiz Muhammad (sollallohu alayhi va sallam)ga yahudiylarning eng yomoni bo'lgan Banu Qurayza qabilasi haqida xabar bermoqda. Ular Payg'ambarimiz bilan shartnoma tuzib, unga qarshi urushmaslikka, dushmanlarga yordam bermaslikka va'da bergan edilar. Ammo ular har safar bu ahdlarini buzardilar. Ayniqsa, Ahzab (guruhlar) jangida ular musulmonlarga qarshi mushriklarni qurol-yarog' bilan qo'llab-quvvatladilar va shu tariqa bergan va'dalarini yana bir bor poymol qildilar. Ular Allohdan qo'rqmadilar, Uning jazosidan qo'rqib, ahdlarini saqlashga intilmadilar. Bu ularning fe'l-atvoridagi doimiy illat edi — ular uchun ahd buzish odatiy holga aylangan edi. Ular na Allohdan hayiqardilar, na odamlarning oldida uyalardilar. Shuning uchun Alloh taolo ularni eng og'ir jazo — o'lim va asirlik bilan jazolashga hukm chiqardi.

Foydalar:

1. Ahdga vafo qilish — mo'minning eng muhim fazilatlaridan biridir. Alloh taolo ahdni buzuvchilarni qattiq tanqid qilgan va ularni eng yomon odamlar qatoriga qo'ygan.
2. Islom dini tinchlik va o'zaro kelishuvlarga sodiq qolishni buyuradi. Musulmon kishi qilgan va'dasini bajarishi, tuzgan shartnomasiga amal qilishi shart.
3. Allohdan qo'rqish — insonni yolg'onchilik, xiyonat va ahd buzish kabi illatlardan saqlaydigan eng kuchli omildir. Kimning qalbida Allohga nisbatan taqvo bo'lsa, u hech qachon o'z so'zida turmaydigan, ishonchsiz odamga aylanmaydi.
4. Bu oyat musulmonlarga dushmanlar bilan munosabatda hushyor bo'lishni, ularning ahdga xiyonat qilishlari mumkinligini hisobga olishni o'rgatadi. Islomda aql-idrok bilan ish tutish, har qanday vaziyatga tayyor bo'lish ham ibodatdir.
5. Alloh taolo o'z Payg'ambarini va mo'minlarni xoinlardan himoya qilishini va ularning makr-hiylalarini barbod qilishini va'da qilgan. Bu esa mo'minlarga sabr va ishonch bag'ishlaydi.