Аль-Анфаль сүрәсе — Аять 61

Сүзләрнең мәгънәләре:

• جَنَحُوا — авыштылар, теләк белдерделәр, мәйел салдылар.
• لِلسَّلْمِ — тынычлыкка, солыхка, сугышны туктатуга.
• فَاجْنَحْ لَهَا — син дә шуңа мәйел сал, кабул ит.
• وَتَوَكَّلْ عَلَى اللَّهِ — эшеңне Аллаһка тапшыр, Аңа ышанып таян.
• السَّمِيعُ — ишетүче (бәндәләрнең сүзләрен ишетүче).
• العَلِيمُ — белүче (күңелләрдәге серләрне, ниятләрне белүче).

Аять тәфсире:

Әгәр дә дошманнарың сугышны туктатып, солых төзергә теләк белдерсәләр, иңү күрсәтеп, тынычлыкка авышсалар, ий Мухәммәд галәйһиссәләм, син дә аларга каршы килмичә, шул ук рәвештә солыхка мәйел сал, аларның тәкъдимен кабул ит һәм алар белән килешү төзе. Бу — Аллаһның әмере. Ләкин бу эштә син үзеңә генә таянма, ә бөтен эшеңне Аллаһка тапшыр, Аңа ышанып таян. Чөнки Аллаһ сине һичкаячак ярдәмсез калдырмый, Ул сине саклаучы һәм булышучыдыр.

Аллаһ — ишетүче, Ул дошманнарның сүзләрен, солых турындагы вәгъдәләрен ишетеп тора. Әгәр алар ялган сөйләсәләр, бу Аллаһка мәгълүм. Ул — белүче, күңелләрдәге ниятләрне, эчтәге уй-фикерләрне дә белә. Шуңа күрә син Аның белән бергә булсаң, син хәйләкәр дошманнарның алдавыннан да имин булырсың, чөнки Аллаһ сине аларның мәкерләреннән саклар.

Бу әмер — Бәдер сугышыннан соң, мөшрикләрнең бер төркеме солыхка ыңгай караган вакытта иңгән. Аллаһ Үз рәсүленә сугышны дәвам итүне түгел, ә тынычлыкны сайларга өйрәтә, чөнки солыхта да, сугышта да файда бар, әмма солых — иң яхшысы.

Аятьтән алынган файдалар һәм гыйбрәтләр:

1. Ислам — тынычлык дине. Ул сугышны үзе максат итеп куймый, ә солыхны һәм татулыкны өстен күрә. Дошман солых тәкъдим итсә, аны кабул итү — мөселманның бурычы.
2. Солых төзүдә дә, сугышта да мөселман Аллаһка таянырга тиеш, чөнки нәтиҗә Аллаһ кулында. Кеше үз көченә генә таянса, ул хатага юлыгырга мөмкин.
3. Аллаһның ишетүе һәм белүе — мөселман өчен зур юаныч. Дошман ялган сөйләсә дә, хәйлә корса да, Аллаһ барысын белә һәм Үз колын яклар.
4. Тынычлыкка омтылу — көчсезлек билгесе түгел, киресенчә, ул акыллылык һәм изгелек билгесе. Мөселман һәрвакыт игелеккә, татулыкка омтылырга тиеш.
5. Бу аять мөселманнарга хәтта дошман белән дә гадел һәм намуслы мөнәсәбәттә булырга өйрәтә. Килешү төзелсә, аны үтәү — иманның бер өлеше.