Сураи Ат-Тауба — Оят 41

1. Маънии калимаҳои ниёз ба шарҳ:

• انفِرُوا: Берун шавед, ҳаракат кунед ва омода шавед барои ҷиҳод.
• خِفَافًا: Сабук, яъне ҷавонҳо, солимҳо ва онҳое, ки монеъа надоранд.
• ثِقَالًا: Вазнандар, яъне пиронсолон, беморон ё онҳое, ки бори вазнин доранд.
• جَاهِدُوا: Кӯшиш кунед ва талош намоед дар роҳи Худо.
• بِأَمْوَالِكُمْ: Бо молҳои худ сарф кунед.
• وَأَنفُسِكُمْ: Ва бо ҷонҳои худ, яъне бо тани худ ҷанг кунед.
• فِي سَبِيلِ اللَّهِ: Дар роҳи Худо, барои баланд бардоштани калимаи Худо.
• ذَٰلِكُمْ خَيْرٌ لَّكُمْ: Ин барои шумо беҳтар аст.
• إِن كُنتُمْ تَعْلَمُونَ: Агар шумо доно бошед ва бидонед.

1. Тафсири оят:

Худованди Мутаъол ба мӯъминон фармон медиҳад, ки барои ҷиҳод дар роҳи Худо берун шаванд, хоҳ сабук бошанд ва хоҳ вазнин — яъне дар ҳар ҳол ва ҳар синну сол, дар ҳар шароити осонӣ ва сахтӣ. Ин даъват ба ҳамаи мӯъминон аст, то касе ба баҳонаи ҷавонӣ, пирӣ, беморӣ ё надоштани имконот худро канор нагирад. Сипас мефармояд, ки бо молҳои худ ва бо ҷонҳои худ дар роҳи Худо ҷиҳод кунед. Дар ин ҷо мол пеш аз ҷон зикр шудааст, зеро ҳангоми омодагӣ ба ҷиҳод аввал мол сарф мешавад — барои тайёр кардани асбобу лавозимот ва таъмини лашкар. Пас тартиб ҳамон тавре аст, ки дар воқеъ вуҷуд дорад. Худованд мефармояд, ки ин берун шудан ва ин ҷиҳод бо молу ҷон барои шумо беҳтар аст дар дунё ва охират — беҳтар аз нишастан, тарс ва нигоҳ доштани молу ҷон. Ин беҳтарӣ дар он аст, ки ба ризои Худо, ғалаба бар душман ва мерос гирифтани замин мерасонад. Дар охир мефармояд: «Агар шумо доно бошед» — яъне агар шумо ҳақиқатро бидонед ва бифаҳмед, ки чӣ чиз барои шумо манфиатовар аст, ҳатман ин амрро иҷро мекунед ва ба он ҳарис мешавед.

1. Фоидаҳои истихроҷшуда:

• Ин оят нишон медиҳад, ки ҷиҳод дар роҳи Худо вазифаи ҳамаи мӯъминон аст, на танҳо ҷавонон ё солимҳо — ҳар кас ба андозаи тавони худ бояд саҳм гирад.
• Ислом дини амал ва кӯшиш аст, на дини танбалӣ ва канорагирӣ. Ҳар мӯъмин бояд дар ҳар шароит барои баланд бардоштани калимаи Худо талош кунад.
• Сарф кардани мол дар роҳи Худо ҳамчун ҷиҳод ба шумор меравад ва аҳамияти он бузург аст, зеро бе мол ҷиҳод имконпазир нест.
• Ин оят ба мӯъминон умед ва рӯҳия мебахшад, ки агар ба амри Худо итоат кунанд, ба ризои Ӯ, ғалаба ва мероси замин мерасанд.
• Оят одамонро ба андеша водор мекунад, ки манфиати ҳақиқии худро бидонанд ва он чиро, ки Худо фармудааст, ба манфиати худ бидонанд — ин ҳамон донишест, ки ба хайр ва саодат мерасонад.
• Ин оят муҳаббат ба Ислом ва Қуръонро дар дилҳо зиёд мекунад, зеро нишон медиҳад, ки Худованд чӣ гуна ба бандагони худ хайрхоҳ аст ва онҳоро ба он чӣ барояшон беҳтар аст, ҳидоят мекунад.